İçinde bulunduğumuz çağ farklı adlarla tanımlanıyor. Adından bağımsız olarak algoritmaların yaşamımızda giderek daha fazla yer kapladığı tartışmasız.
Algoritma oluşturmak bir yandan algıyı ve anlatmayı kolaylaştırıyor. Diğer yandansa, saplantılara ve görülmesi gereken ayrıntıların atlanmasına neden olabiliyor.
Veri, içinde olduğumuz dönemin en sık kullanılan sözcüklerinden birisi.
Veriyle başlayıp bilgelikle sona eren algoritmaya göz atalım.
Örneklemek anla(t)mayı kolaylaştıracak.
Kırk bir size neyi çağrıştırıyor desem sayısız yanıt alabilirim.
Maşallah diyenler çıkabileceği gibi, Kocaeli diyenlere de rastlanabilir. Yaşım diyenler eksik olmaz.
Bir veri olarak görürsek 41’i tek başına anlam taşımadığını anlamamız zor olmaz.
Kırk bire “beden sıcaklığı”nı eklersek veriyi hiyerarşinin ikinci basamağında yer alan enformasyona dönüştürmüş oluruz. Böylelikle, veri anlam kazanmıştır diyebiliriz
Bir insanın 41 derece ateşinin olmasına bilgi eklendiğinde bunun önemli bir sağlık sorunu olduğu anlaşılmış olur. Bir insanın 41 derece ateşli olması diğer yandan da ivedilik ifade eder.
Sırada ne var!
Yalın yaklaşımla yapılması gereken 41 dereceye erişmiş beden sıcaklığının bir an önce düşürülmesidir.
Bu ivediliğin yerine getirilmesi önceliğin göz önüne alınmasını gerektirir.
Bu aşamada gereken bilgeliktir.
Hemen vurgulamakta yarar var.
Bilgelik çoğu zaman belirli kişilere özgülenir. Oysa, bilgelik insan yaşamında hemen her bireyin başvurduğu, başvurmak zorunda olduğu temel kavramlardan biridir.
Kırk bir derece ateşi olan kimseye zaman yitirmeden çevresel soğutma uygulamak ve beden sıcaklığını olması gereken eşiğe düşürmek ve bu işlemi her şeyin önüne koymak bilgelik örneğidir.
İvedilikle yapılması gerekeni bir yana bırakıp, beden ısısı neden yükselmiş olabilir diyerek önceliği hiçe sayınca bilgelikten uzaklaşılmış oluruz.
Veri-Enformasyon-Bilgi-Bilgelik algoritmasını gözden geçirmiş olduk.
Anlaşılmış olacağı gibi, verisiz enformasyon, enformasyonsuz bilgi ve bilgisiz bilgelik olanaksızdır.
Verdiğim örnek, uğraşım gereği hekimlikle ilgiliydi.
Yazıya konu algoritma yaşamın hemen her alanında kendisini gösteren durumlara uyarlanabilir.
Verinin, enformasyonun ve bilginin bol olduğu günümüzde eksik olan bilgeliktir.
O bilgelik ki, dünyayı ve insanlığı esenliğe çıkartacak biricik gerekliliktir.
