Konu Fantastik Kurguya gelince akla bin bir türlü eser gelir, bu eserler kitaplar, kısa hikâyeler, filmler ve video oyunları gibi geniş bir kataloğa sahiptir. İnsanlar bu tür eserleri tüketirken, en yüzeysel tüketiciler bile bu eserlerin kurgusal dünyası, karakterleri, hikayesi ve doğaüstü elementleri gibi çeşitli konuları bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde analiz ederler. Fakat, bu analiz edilen özelliklerin en önemlisi, tartışmasız bir şekilde hikâyenin kahramanıdır. Bu kahramanlar, duyguları, etikleri ve eylemleri ile insanların ilgisini çekmeyi başarmış ve Fantastik Kurgu çalışmalarına ilgi duymalarını sağlamışlardır. Maalesef günümüzde olan Fantastik Kurgu eserleri, hak ettikleri ilgiyi bulamıyor ve yıllardır insanların doyamadığı Fantastik Kurgu türü, yaratıcılıktan uzak, derinlikten yoksun kahramanlar ile boğulmuş ve artık ilgi çekmez olmuştur. Rasmus Løndorf, bu sorunu, “Formula in Fantasy” adlı eserinde ele almış ve sorunun kaynağını araştırmıştır. Løndorf eserinde bu sıkıntının aslında, Fritz Leiber tarafından adlandırılan “Heroic Fantasy (Kahramanlık Fantazyası)” veya “Sword and Sorcerey (Kılıç ve Büyü)” adı altındaki bir alt türden kaynaklandığını öne sürer. Rasmus Løndorf, bu türü kısaca kaslı kahramanların doğaüstü kötüler ile kapışması olarak anlatır ve bu basit formülün, herhangi bir ilgi çekemeyecek kadar siyah beyaz ve basmakalıp olduğunu öne sürer (Løndorf 2). Bahsi geçen formülün gereğinden fazla kullanılması sebebi ile Fantastik Kurgu, insanların ilgisini kaybetmeye başlamış ve Christopher Paolini tarafından yazılan Eragon gibi yaratıcı eserler, hak ettikleri ilgiyi ve takdiri görememişlerdir. Bahsi geçen kahramanlar, edebiyatta “Traditional Heroes” olarak adlandırılırlar, bu kahramanlar Türkçeye, Geleneksel, Klasik veya Konvensiyonel Kahramanlar olarak çevrilebilir. Geleneksel kahramanların gerçekliği aşan güçleri, zekâları, korkusuz yapıları ve üstün etik anlayışları, insanların bu karakterleri anlamamalarına yol açmış ve herhangi bir derinliğe sahip olmamaları, her adımlarının tahmin edilebilir olmasını sağlamıştır. Fakat bu, Fantastik Kurgu için herhangi bir umut kalmadığı anlamına gelmez.
Geleneksel Kahramanlara kıyasla daha derin ve kompleks kahramanlar bulunmaktadır; “Trickster Heroes,” İngiliz Edebiyatında kullanılan bu terimin Türkçede tam karşılığı yoktur, fakat, üstün körü açıklamak gerekirse, Düzenbaz, Kurnaz veya Hınzır Kahramanlar olarak çevrilebilir. Kurnaz Kahramanlar, neredeyse her açıdan Geleneksel Kahramanların tam tersidirler. Kurnaz Kahramanların gözlemlenebilecek bazı özellikleri: Zayıflıkları, tembel olabilmeleri, bencil hareketleri, korkak yapıları ve bazen tartışma yaratabilecek etik anlayışlarıdır. İlk bakışta kahramanlıktan yoksun bu karakterler, farklı metotlar ile Geleneksel Kahramanlara eşit koşabilecek başarılar sergilemeyi başarmışlardır. Bahsedildiği üzere zayıf olan bu kahramanlar, ellerinde güvenebilecekleri herhangi bir güç olmaması sebebi ile zekalarını ön plana koymuş ve tehditlere, kaba kuvvet yerine stratejik hamleler ile meydan okumuşlardır, fakat bahsi geçen zekâları, Geleneksel Kahramanlarda olduğu gibi doğa üstü değildir, aksine, Kurnaz Kahramanlar her konuda ortalama bir insan ile aynı seviyededirler, bu özellikleri, insanların bu tür kahramanları daha yakından anlamalarını ve anlatılan hikâyenin daha gerçekçi olmasını sağlar.
Kurnaz Kahramanlara örnek vermek gerekirse Tappei Nagatsuki tarafından yazılan Re:ZERO – Starting Life in Another World novella serisi, bir insanın fantastik bir dünyada nasıl hayatta kaldığını, orada yaşadığı zorlukları ve psikolojik etkisini anlatan eserlerdir (normalde bu eser “light novel” olarak geçer, fakat light novel’lar edebiyatta japon novellaları olarak kabul edilirler). Andrzej Sapkowski’nin yazmış olduğu The Witcher serisi ise, güçlü bir kahramanı ondan daha güçlü ve kompleks bir dünyaya koyarak, Kurnaz Kahraman türüne yeni bir bakış açısı getirmiştir. Yukarıda verilmiş olan eserlerin yanında, Kurnaz Kahraman türünü kullanan yüzlerce eser vardır. Bu eserler, okurlar tarafından sevilebilecek, eleştirilebilecek ve en önemlisi, empati kurulabilecek karakterler olmaları için özenle tasarlanmışlardır. Bu karakterler arasında en önemlilerinden biri şüphesiz Bilbo Baggins’tir.
Kaynakça
-
Løndorf, Rasmus. Formula in Fantasy.
