Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Zoraki Diplomat Gönüllü Yazar: Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Hande Orhon Özdağ

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Asya, Afrika ve Avrupa’yı taşıyan bir ömrü; II. Meşrutiyet, Kurtuluş ve Kuruluş dönemini kucaklayan bir yazı hayatı olmuştur. Yakup Kadri, 1889’da Kahire’de dünyaya gelmiştir. Öğrenimine Manisa’da başlamış, İzmir İdadi’sinde (lise) devam etmiş, ancak babasının ölümünden sonra annesiyle Mısır’a dönerek, burada bir Fransız okulunu bitirmiştir. 1908’de İstanbul Hukuk Mektebi’ne girmişse de, üçüncü sınıfta ayrıldığı için mezun olamamıştır.
Kurtuluş yıllarında hem İkdam (İstanbul) isimli gazetede yazmış, hem de Tetkik-i Mezalim Komisyonu’nun da görev almıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra Karaosmanoğlu, Türk Devrimi’ne desteğini kesmemiş ve 1923’te Mardin, 1931 yılında ise Manisa milletvekili olmuştur. Yakup Kadri’nin siyasi kimliğine yönelik olarak üzerinde özellikle durulması gereken ise, Kadro Hareketi’nin mimarlarından olmasıdır. Esasında «Kadro”, Türk Devrimi’ni, gerçekleştirenlerden farklı bir şekilde kavramsallaştırıp ihraç etmek isteyen, 1932 başında yayımlanmaya başlanan aylık bir dergidir. «Kadrocular” olarak anılan ve derginin kurucu yazarları arasında Şevket Süreyya Aydemir, Vedat Nedim Tör, İsmail Hüsrev Tökin, Burhan Asaf Belge ve Mehmet Şevki Yazmanla birlikte Yakup Kadri Karaosmanoğlu da bulunmaktadır.
1934 yılında dergi kapatılınca, Kadro Hareketi son bulmuş ancak Yakup Kadri, gönüllü olmadığı halde Tiran’a elçi olarak gönderilince, yirmi yıl sürecek ve kıtalar aşacak olan diplomatlık günleri başlamıştır. Karaosmanoğlu Prag, La Hay, Bern ve Tahran’da diplomat olarak hizmet vermiştir. Yurda döndükten sonra, hem kendisinin bu senelerde yaşadıklarının, hem de meslek olarak diplomasinin anlatıldığı «Zoraki Diplomat” isimli anı kitabını yayımlamıştır. 27 Mayıs’tan sonra «Kurucu Meclis” üyesi olan Yakup Kadri, 1961-1965 yılları arasında Manisa milletvekilliği yapmıştır. Ayrıca Ulus (Ankara) gazetesi başyazarı ve Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı olarak da çalışmalarda bulunmuştur.
Karaosmanoğlu’nun edebiyata ilgisi küçük yaştayken babasının zengin kütüphanesi sayesinde başlamıştır. 1974’te yaşama gözlerini kapadığında, bizlere makalelerden, şiirlerden, oyun, öykü, anı ve romanlardan oluşan zengin bir miras bırakmıştır. Yazmaya ilk başladığı senelerde «sanat sanat içindir” anlayışını benimsese de, ilerleyen senelerde yaşadığı çağın etkisiyle daha toplumcu bir anlayış geliştirmiştir. Yakup Kadri yaşadığı dönemi yakalayan, ülkemizin yakın geçmişini anlamamıza aracılık eden bir yazardır. Birinci Dünya Savaşı öncesi dönemi Kiralık Konak’ta, II. Meşrutiyet dönemini Hüküm Gecesi’nde anlatmış, Sodom ve Gomore ile mütareke dönemini yansıtırken, kuşkusuz en ünlü romanlarından birisi olan Yaban’da Kuruluş dönemini konu edinmiştir.
Bu değerli düşün, edebiyat ve siyaset adamını saygıyla anıyoruz.



13/12/2010



Yazarın diğer yazıları

Sivilcenin Başı (01/11/2017)
İran İzlenimleri (01/10/2017)
Bir Kedi Bir Martı Bir İstanbul (01/09/2017)
Eğitim Şart (01/08/2017)
Yalnızlığı Tanışarak Aşmak (01/07/2017)
Konuşanın Ağzına Yılan Girsin (01/06/2017)
Kayseri Bizim Olsun (01/05/2017)
Aynı Lider Aynı AB Değişen Ne? (01/04/2017)
Bu Öfke Nereye? (01/03/2017)
Eksik Olmayınız (01/02/2017)
Ölüyor Yaşıyor Korkuyoruz (01/01/2017)
Denize Düştük ‘Şangay Beşlisi’ne Sarılalım (01/12/2016)
Orta Asya’nın Kalbi (01/11/2016)
Özgür Zihinler, Sistem Eleştirisi, Sağlıklı Üslup: Akademik İklim Değişiyor (01/10/2016)
Paspas (01/09/2016)
Her Şeye Rağmen ve Her Şey İçin (01/08/2016)
Sürdürülebilir Kuzey için Sürdürülemeyen Güney (30/06/2016)
Janna Jihad Ayyad (01/06/2016)
Geç (01/05/2016)
Dostum Düşmanımın Düşmanıdır (01/04/2016)
Nisan’dan Nisan’a: Çocuk, Bahar ve Umut (01/04/2016)
Dostum Düşmanımın Düşmanıdır (01/03/2016)
“Haklı” Savaşlar ve “Haklı” Tecavüzler (01/02/2016)
Asla Unutmayalım Diye 2015’te Türkiye (01/01/2016)
Zor (01/12/2015)
Kavramlarla Politik Dünya: ‘Yeni Savaş’lar ve Savaşın Post Modern Yorumu (01/11/2015)
New York’tan İpuçları (01/10/2015)
Karatay Olayı ve Tekerrür (01/09/2015)
Terör ve Psikolojik Savaş (01/08/2015)
Dünyanın “İnsanı” İnsanın “Dünyası” (01/07/2015)
Gelecek Hırsızı (01/06/2015)
Haziran (01/06/2015)
Kitlesel Yoklaşma (01/05/2015)
Yemen’de Orta Doğu (01/04/2015)
Cinnet (01/03/2015)
Charlie Hebdo Yalnızca Charli Hebdo Değildir (01/02/2015)
2015’in Penceresinden Dış Politikaya Bakarken (01/01/2015)
Şovmen Demokrat ABD (01/12/2014)
Tarih Geri Alınamaz (01/11/2014)
Üniversite Gençliği (01/10/2014)
Marsilya´dan Kalkan Gemi (01/09/2014)
“Çözümsüz” Sorunlar ya da Mazlumun Zalimle İmtihanı (01/08/2014)
Kavramlarla Politik Dünya: Uluslararası Terörizm (01/07/2014)
SOMA’ya Ağıt (01/06/2014)
Asya Birleşiyor Avrupa Çözülüyor (01/06/2014)
Suriye’ye ‘Akademik’ Bakmak (01/05/2014)
Ukrayna Dersleri (01/04/2014)
İki Arada Bir Derede: Ukrayna (01/03/2014)
Dikkat Yüzüğünüzde Kan Var! (01/02/2014)
Gidenler Kalanlar Düşenler Yükselenler (01/01/2014)
“İstenmeyen” Olmak (01/12/2013)
Vakit Yaratmak Vaktidir (01/11/2013)
Kadın Sorunu Gelecek Sorunudur (01/10/2013)
Ortadoğu´da Olanlar (01/09/2013)
Dış Politikada Nereden Nereye (01/08/2013)
Yeni Toplumsal Hareketler ve Gezi Parkı Eylemleri (01/07/2013)
Kavramlarla Politik Dünya - İnsani Kalkınma (2) (01/06/2013)
Kavramlarla Politik Dünya – İnsani Kalkınma (01/05/2013)
Kavramlarla Politik Dünya/Ulus Devlet (3) (01/04/2013)
Kavramlarla Politik Dünya / Ulus Devlet (2) (01/02/2013)
Kavramlarla Politik Dünya / Ulus Devlet (I) (01/01/2013)
Kavramlarla Politik Dünya Savaş Barış ve Demokrasi (01/11/2012)
Kavramlarla Politik Dünya/ “Yeni Dünya Düzeni” (01/10/2012)
Kavramlarla Politik Dünya Jeopolitik ve Ardındaki Kapitalizm (01/09/2012)
Kavramlarla Politik Dünya Toplumsal ve Siyasi Olarak Ulusal Güvenlik (01/08/2012)
Kavramlarla Politik Dünya (5) (01/07/2012)
Nükleer Yayılmanın Önlenmesi ya da Sürdürlebilir Emperyalist Yayılma (2) (01/06/2012)
Nükleer Yayılmanın Önlenmesi ya da Sürdürlebilir Emperyalist Yayılma (1) (01/05/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 3 (01/04/2012)
Ortadoğu Basınında Türkiye 2 (13/03/2012)
Ortadoğu Basınında Türkiye (01/03/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 2 (01/03/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 1 (01/02/2012)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü Üzerine (20/01/2012)
Kanlı Ocak (01/01/2012)
21 Aralık (21/12/2011)
Satılık Tarih (01/12/2011)
Anday’ın Ölüleri (28/11/2011)
“Noviembre” Soruyor (01/11/2011)
yaşam devingenliğinden notlar (01/11/2011)
İnsan Olma Yolunda Bir Kıvılcım (16/10/2011)
Erkan Yücel: Sanat ve Devrimin Çocuğu (01/09/2011)
Aydınlığın İzini Sürenler İçin: Dün ve Bugün Tevfik Fikret (01/08/2011)
Hafif Bir Karadeniz Esintisi (01/08/2011)
Geniş Zamanlı Şiirlerin Şairi: Ece Ayhan (13/07/2011)
Aziz Nesin ile Tanışmak (01/07/2011)
Cumhuriyet’in Penceresi: İlhan Selçuk (01/06/2011)
Şimdi Sormak Zamanı Elde Kaldı mı Sevmek Düşünmek Anlamak (01/06/2011)
Hüznün Şairi Edip Cansever (18/05/2011)
Bağımsızlık İlkesini Tam Kavrayamayan Bir Vekil: Bekir Sami Bey (15/02/2011)
Ölen Özdemir Asaf Değildi (28/01/2011)
Her Aşkta Üçüncü : Cemal Süreya (08/01/2011)
Ne Üniversitede Ne Siyasette Unutulacak Gündüz Ökçün (24/11/2010)