Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Türkiye Ekonomisi Emperyalizme Nasıl Boyun Eğdirildi?

Mustafa Kaymakçı

Türkiye Ekonomisi Emperyalizme Nasıl Boyun Eğdirildi?

Trump adlı Amerika Birleşik Devletler Başkanı 7 Ekim 2019 tarihli bir tweet’te, Türkiye'nin Suriye'ye yapacağı olası müdahale öncesi yanlış bir şey yapması durumunda ekonomisini çökertme tehdidinde bulunarak, "Türkiye ekonomisini tamamen yıkarım, yok ederim (ki daha önce yaptım)" demişti.

Şimdi bir düşünelim. Trump neden ekonomiden vuruyor?

Herkes biliyor, ancak “Trump neden ekonomiden vuruyor?” konusuna çok az sayıda kişi dışında siyasi partilerden ses gelmiyor.


Neden Türkiye’nin En Zayıf Halkası Ekonomi?

40 yılı geçen süreçte Türkiye ekonomisi, özelleştirme ve küreselleş(tirme) örtük adıyla saklanan yeni liberal politikalarla üretim ekonomisinden tüketim ekonomisine dönüştürüldü. Fabrikaların yerine AVM’ler inşa edildi. Tarımsal destekler göreli azaltıldı ve bereketli topraklarda binalar yükseltildi. Sonuçta sanayi malları üretimi ve tarımsal üretim, nüfus artışının gerisinde kaldı. Kırmızı etten mercimeğe, samandan nohuta, patatesten soğana kadar gıda ürünlerini ithal eder duruma geldik. Ekonomi sıcak para girişine bırakıldı, ancak sıcak para, girişinden çok daha yüksek düzeyde geri döndürüldü. Emperyalist aşamanın küresel jandarması ABD ve O’nun uyduları olan AB’nin denetlediği küresel finans sistemine tam bağımlılık oluşturuldu.

Türkiye Ekonomisi Nasıl Çökertildi?

Batı ülkelerinde iç ve dış pazarın daralması ve sanayileşmiş ülkeler arasında rekabetin kızışması gibi nedenlerle, özellikle 1980’li yılların başından itibaren ekonomide bir durgunluk, hatta gerileme yaşandı. Tekelci sermayenin karlılığında ciddi düşüşler oldu. Bu bunalımı aşmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri’nde Reagan, Britanya’da Thatcher yönetimleri, öncelikle kendi ülkelerinde sosyal devlete karşı savaş açtılar. Bu bağlamda;

İşçi sendikaları etkisiz duruma getirilmeye çalışıldı. •Ücretler ve sosyal amaçlı kamu harcamaları geriletildi. •Varlıklı kesimlerin gelir vergileri düşürüldü. •Kar marjları sabit olan kamu kurumları özelleştirilmeye başlandı.

Bununla birlikte, uygulanan yeni bölüşüm politikaları ve bunun sonucu olarak ekonomik dengenin sermayenin lehine daha yüksek oranda değiştirilmesi, durgunluğu gideremedi. Bu nedenle, krizin çözümü için, sermaye, mal ve hizmetler stokunun başka ülkelere aktarılması, ancak özünde; “çevre ya da gelişmekte olan ülkelerin ürettiği katma değerin eskisine oranla daha yüksek düzeyde denetlenmesi ve el konulması”ndan başka bir şey olmayan “yeni liberal politikalar”ın devreye sokulması gerçekleştirildi. Bu politikalara, kitleler için olumlu çağırışım yapacak bir terim de uyduruldu. “Küreselleşme” denildi. Ben “Küreselleş(tir)me diyorum.

Yeni liberal politikalarla; • Sermaye, mal ve hizmetler akışına çevre ulusal devletlerin koyduğu sınırlamalar gevşetildi ve azaltıldı. •Sıcak para hareketlerine konan sınırlamalar kaldırıldı. •Eskiyen teknoloji ve üretim birimleri, düşük ücretli çevre ülkelerine kaydırıldı. •Çevre ülkelerinde menkul kıymet borsaları kuruldu. •Sendikasızlaşmaya ivme verildi.

Ve çevre ulus devletlerinde özelleştirme, devletin küçültülmesi uygulamalarının bir aracı olarak devreye sokuldu. Bununla, devletin başlıca üç müdahale alanından çekilmesi istendi ve sağlandı. Bu alanların başlıcaları şunlardı; • Devletin piyasa malları üretimi, •Devletin piyasayı düzenlemede kural koyucu işlevi •Devletin sosyal devletle ilgili kamu hizmetleri.

Böylelikle, devletin bu alanlardan çekilmesi sağlandı ve tekelci sermayeye yeni kar alanları açıldı. Devlet, sosyal niteliğinden uzaklaştırıldı, devlet-yurttaş ilişkisi yerine tüketici ilişkisi oluşturuldu ve yurttaşın devletle bağı, en alt düzeye indirildi.

Özelleştirme için KİT’ler önce karadelik ilan edildi ve zararlı duruma gelmesi için ne gerekiyorsa yapıldı. KİT’ler, özel sektöre devredildi ya da kapatıldı.

Türkiye’de de özelleştirmenin hedefi olan KİT’ler, emperyalizme karşı verilen mücadele ile kurulan Cumhuriyet döneminin ürünüydüler. Siyasal alanda kazanılan bağımsızlığın, ekonomik ve toplumsal alanda kalkınma ile korunabileceği yaklaşımının gereği olarak kurulmuşlardı.

Özelleştirme ile ortaya çıkarılan ekonomiye Düşün ustası Attila İlhan, “Komprador Ekonomi” adını vermişti. O, “… Türkiye ekonomisi, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği denetimindeki Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası marifetiyle, komprador ekonomiye dönmüş durumdadır” demişti.

Gelelim yine Trump’ın tweetine. Küresel finans sisteminin adamları olan uzmanlarının bilgilendirmesi ve yönlendirmesiyle Türkiye Ekonomisi’nin komprador ekonomiye dönüştürülmüş olduğunu öğrendi. Bu nedenden dolayı “Türkiye ekonomisini tamamen yıkarım, yok ederim” diyerek Türkiye’yi pervasızca tehdit etmedi mi?

Türkiye’de Dışa Bağımlı Komprador Ekonomiden Çıkış Yolu Ne?

Türkiye, iki seçenekle karşı karşıya. Birinci seçenekte -uygulanmakta olan budur- merkez ülkelerin izin ve uygun gördüğü ölçüde ekonomisi ayakta olacaktır. Ancak bu durum, şimdikinden daha yüksek düzeyde mal ve hizmetler üretiminde gerilemeyi ve gelir dağılımında eşitsizliği gündeme getirecek, ekonomik ve siyasal bağlılığı derinleştirecektir. Birleşmiş Milletler’in hazırladığı bir rapor, şimdiki durumda bile Türkiye’nin, eşitsizlik indeksinde üçüncü kümede, yoksulluk indeksinde en yüksek puana sahip ülkeler arasında ve kadının toplum içinde yerinin yüz kızartıcı bir düzeyde olduğunu gösteriyor.

İkinci seçenek ise, bağımsızlık temelinde ve merkez ülkelerin denetiminden uzaklaşarak kendi gücüne dayalı, daha eşitlikçi bir kalkınma modelini-salt büyümeci değil-ve bu modelle bağlantılı ekonomiyi gerçekleştirmekten geçiyor. Model, aynı zamanda insan-doğa eksenli çevreyi koruyan, insanın gereksinim duyduğu sağlıklı gıdayı doğal kaynaklarından sağlayan, kendisiyle barışık bir kalkınma modeli.

Kısaca, üretken bir planlama ve bağımsızlığı pekiştirecek “Kamucu Bir Ekonomi” gerekiyor. Atatürk, askeri ve siyasi bağımsızlık için “İktisadi Bağımsızlık” vurgusunu boşuna mı yapmıştı?

Çözümün kendimizden geçtiğine inandığımız ve örgütlendiğimiz ölçüsünde bu olası. Önümüzdeki en canlı örnek ise Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde düvel-i muazzamaya, Türkçesi emperyalizme karşı savaşarak kurduğumuz Cumhuriyet.

Özet: Türkiye ekonomisinin tehdit edilebilecek zor durumda olması, dışa bağımlı ekonomik yapısallığından kaynaklanıyor.

Kamucu ekonomiye dönmekten, KİT’lerin yeniden canlandırılmasından başka çare yok.

Çözüm “Ben Daha İyi Yönetirim”den geçmiyor. Bu durumu, muhalif partilerin de anlaması gerekiyor.

Gerisi boş söylem.





01/11/2019



Yazarın diğer yazıları

Orman Yangınlarını Önlemede Çobanlara Rol Verilmeli Mi? (01/10/2019)
Tarım ve Gıda Etiği Kongresi İzmir’de Düzenlenecek (01/10/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artış Sistem Sorunundan mı Kaynaklanıyor? (01/09/2019)
Tarımın Hal-İ Pürmelali (*) (01/08/2019)
19 Mayıs 1919 Işığında Atatürk’ün Tarım Politikaları Neydi? (01/07/2019)
Tarımsal Üretim İçin Belediyelerin Yol Haritası Ne Olmalı? (01/05/2019)
Umudu Örgütlemek (01/05/2019)
“Tarım Bağımsızlıktır” Demeyenlere Geç Günaydın! (01/04/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artışları Piyasa Ekonomisi ile Düşürmek Olası mı? (01/04/2019)
Tarımda İthalat Nereye Kadar? (01/03/2019)
Tam Buğdaydan Yapılmış Ekmeğe Dönüş İçin Ne Yapmalı? (01/02/2019)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşmaya Karşı Seçenek Ne? (01/01/2019)
İthalatta Sıra Süte mi Gelecek? (01/01/2019)
Atatürk’ü Anlama (01/12/2018)
Gagavuz Türk Dünyasından İzlenimler (01/12/2018)
Andımız ve Reşit Galip (01/11/2018)
Cumhuriyet, Atatürk Ve Tarım/1 (01/11/2018)
Dış Ticarette Gümrük Fonları Tarımsal İç Pazarı Koruyacak Şekilde Düzenlenmeli (01/10/2018)
Bu Dünyadan Bir Mahmut Makal ve Bir Samir Amin Geçti (01/09/2018)
Toprak Reformu Yapılmalı (01/09/2018)
Tarım’da Aile İşgücü Temelinde Köylü İşletmeleri Desteklenmeli (01/08/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Sorular (01/07/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri Ve Çözüm Yolları/5 (01/06/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Çiftçi Soruları (01/06/2018)
İyi Gıda İçin Köylü Modeli Öne Çıkarılmalı! (01/05/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri ve Çözüm Yolları / 4 (01/05/2018)
TARIMDA ÇÖKÜŞ: NEDENLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI/3 (01/04/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/2 (01/03/2018)
Şekerin Tadı Niçin Kaçtı ?/2 (01/03/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/1 (01/02/2018)
Pandora’nın Kutusunda Kalan Umut! (01/01/2018)
Kemalizmi Doğru Anlamaya Çalışmak (01/12/2017)
Yaz Müfit, Zaferden Sonra Hükümet Şekli Cumhuriyet Olacaktır (01/12/2017)
6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)