Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Tarımı Yeniden Canlandırmak/3

Mustafa Kaymakçı

Tarımı Yeniden Canlandırmak/1 ve 2” adlı yazılarımda Tarım ve Ormancılık Bakanı Ekrem Pakdemirli’nin, 18-21 Kasım 2019 tarihleri arasında Ankara’da “Tarım Şurası”ndaÜlkemizde bulunan 3.2 milyon hektar atıl tarım arazisinin üretime kazandırılması” konusunda bir açıklama yaptığını yazmış ve buradan yola çıkarak “Çiftçilerin yeniden topraklarını işlemesine geri dönüşü nasıl sağlanır? konusunda; Desteklemelerde Hedef Kitle, Aile İşgücü Temelli Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Olmalı, Tarımda Kooperatifleşmeye Destek Verilmeli ve Sanayici Olmaları Sağlanmalı, Tarımsal Kitler Yeniden Kurulmalı, Gıda Egemenliğinin Korunması İçin Finans Örgütlere Karşı Tavır Geliştirmeli, Dış Ticarette Gümrük Fonları İç Pazarı Koruyacak Şeklinde Düzenlenmeli, Tarımsal ARGE ve Eğitimi Yeniden Düzenlenmeli ve Bölgesel Anlaşmalar Yapılmalı” şeklinde ön önermelerde bulunmuştum.

Bu yazımda “Tarımsal Üretim Planlaması” üzerinde duracağım.

Çünkü, yukarıda sıralamaya çalıştığım önermelerin yanı sıra 3.2 milyon hektar tarım arazisinin atıl duruma düşmesinin nedenlerinden birinin de “Tarımsal Üretim Planlaması”nın eksikliği ya da yokluğu olduğu gözlemlenmektedir.

Ülkemizde gerektiği gibi ürün planlaması yapılamamakta, üretim kararları genel olarak bir önceki yılda oluşan ürün fiyatlarına ve/ ya da alışkanlıklara göre verilmektedir. Türkiye’de para eden ürün neyse çiftçiler o ürünü ekmekte ya da yetiştirmekte ve plansız üretim çiftçilerin aleyhine bir durum yaratmaktadır. Sonuçta çiftçi hem toprağını ekmekten uzaklaşmakta hem de ithalatın kapısı açılmaktadır.

Planlama Nedir?

Planlama, kısaca sınırlı kaynakların, belirli bir amaç doğrultusunda, hangi yönde ve nasıl kullanılacağını sonuçlarıyla birlikte göstermek demek.

Planlama verimliliği artırdığı gibi, kısıtlı olan üretim etmenlerin ekonomik kullanımına da olanak sağlar.

Planlama yardımıyla tarımsal üretimde de çiftçi hangi ürünlerin nasıl ve ne miktarlarda üretileceğine doğru karar verebilir.

Çiftçi üretim planlamasını nasıl yapar?

Bitkisel üretimde; arazi tipini, ekeceği tohumda ne kadar ürün alacağını, tarımsal girdilerin durumu ya da maliyetini, hava koşullarını, ürün fiyatlarını, gıda talebini, sermaye ve üretim maliyetini, hayvansal üretimde de; yetiştireceği hayvanın türü ve ırkını, alacağı ürün miktarını ve üretimde kullanacağı girdiler gibi birçok etmene bağlı olarak üretim planlamasını yapmaya çalışır.

Bunların yanısıra giderek gözlemlenen küresel ısınma, yer altı sularının yanlış kullanımı ve altyapı (baraj, sulama göleti vb.) yetersizliği nedeniyle tarımsal sulamada yaşanan önemli sıkıntılar da söz konusudur.

Çiftçi bu etmenlerin kimilerini ölçebilir ve sayısallaştırılabilir, ancak bunların bir kısmının gerçeğe yakın bir şekilde öngörmesi zordur.

Çiftçinin kendi dışındaki çok sayıda etmen, sağlıklı bir üretim planlaması yapmasını sınırlar.

Çiftçi Üretim Planlamasını Nasıl Yapmalı?

Tarımsal üretim planlaması, birbirinin tamamlayan iki süreç içinde yapılabilir.

Birincisi işletme sahibi çiftçinin yapacağı planlamadır. Bu planlamada tarımsal işletmenin aşağıda belirtilen özellikleri dikkate alınmalı:

  • Tarımsal üretimin amacı: En yüksek gelirli ya da en az masraflı üretim

  • Üretimi etkileyen kısıtlayıcılar: Sahip olunan + kira arazi, hayvan varlığı, sermaye + kredi olanağı, aile işgücü, geçici işgücü, traktör ve ekipman varlığı, pazarlanabilecek üretim miktarı

  • Hangi ürünlere ya da hayvan türleri ve hayvan ırklarına yer verileceği: Yüksek gelirli ürünler, düşük girdi isteyen ürünler, çevredeki çiftçilerin tercih ettiği ürünler, kolay pazarlanabilen ürünler, daha önce ürettiği ürünler

Genel ve Bölge Ölçekli Tarımsal Üretim Planlanmasında Nelere Dikkat Etmeli?

Tarım işletmesi dışında planlama yapılırken, ekonominin tümü açısından genel bir planlamanın yanısıra, belirli bölgeler, sektörler ya da ürünler açısından da mikro ölçekli planlamalar da dikkate alınmalı.

Bu boyutlu planlama ile geri bölgelerin bölgesel tam istihdamı sağlayacak üretim düzeyine ulaşmaları, gerek ülke içinde gerekse uluslararası piyasalarda, varolan koşullar çerçevesinde rekabet edebilmeleri sağlanmalı.

Bu planlamada bölgelerin bitkisel ve hayvansal üretim konularında ihtiyaçları tespit edilmeli, alternatif ürünlerin üretilmesi ile ilgili çalışmalar da dikkate alınıp ürün planlanması yapılmalı.

Çiftçi dışında tarımsal üretim planlamasında; sırasıyla Tarım Bakanlığı, Sanayi ve Ticari Sektörlerin Temsilcileri, Üniversite ve /ya da araştırma kurumları, kooperatifler gibi kurum ve kuruluşlar görev almalı.

Bu amaçla “Bir Ürün Planlaması Üst Kurulu” kurulmalı.

Ancak bu üst kurulda da çiftçi örgütleri temel bileşenlerden bir olmalı.

Sonuç olarak Tarımsal Üretim Planlanması;

  • Bitkisel ve hayvansal üretimde arz noksanı ya da fazlasının önüne geçmek,

  • Arazi veya da bu arazi varlığı içinde hayvan varlığı ve bu üretimde kullanılan diğer girdilerin israf edilmesini ya da azalan verimlere maruz kalmasını önlemek,

  • Tarımsal üretimde, üretim potansiyeli olduğu halde, piyasa bilgisizliği ve üreticilerin yanlış ve tutarsız tercihleri ile yeterli miktarda üretilmeyen ürünlerin kıtlığı ile karşılaşarak ithalata yönelmemek,

  • Temel gelir kaynağı bitkisel veya da hayvansal üretim olan geri bölgelerin hedefledikleri gelir miktarının daha yüksek düzeyde gerçekleşmesine sağlamak

açısından zorunludur.

Böylelikle;

  • Birim tarımsal işletmenin olduğu kadar her bölgenin kendi bilgi birikimi ve içsel özelliklerine göre en iyi olduğu ürün, ülkenin talep miktarına göre üretilmeye başlanılır. Dışarıdan ithal edilen ürünlerin içeride üretilmesi de planlanır.

  • Tarımsal ürün talebinde bulunan diğer bölgelerin tüketici tercihlerine göre üretim yapılması sağlanır.

Türkiye’de Tarımsal Üretim Planlaması’nın yetersizliği ya da yok olmasından dolayı ortaya çıkan olumsuzluğa pamuktan bir örnek verelim.

Pamuk, tekstil sanayimize sağladığı katma değerin yanında, çiğidiyle yağ sanayisi, linteriyle de kağıt sanayisine ham madde sağlayan bir ürün.

Ülkemizde, yaklaşık 5.2 milyon dekar alanda, 2-2.5 milyon ton kütlü pamuk üretiminin yapıldığı, ancak üretimin tüketimi karşılama oranının yıllara göre yüzde 50-60'larda kaldığı, aradaki farkın ithalatla karşılandığı bildiriliyor. Türkiye Ziraat Odası Başkanı Bayraktar;2008-2018 döneminde 14,8 milyar dolar dövizin pamuk ithalatı için harcandığını ve bu paranın ülke çiftçimiz yerine yabancı ülkelerin çiftçilerine kaynak aktarıldığını söylüyor.

Özetle, tarımsal üretim planlaması ile, diğer önermelerle birlikte fiyat ya da üretim miktarı dengesizliğinin ülke ekonomisine getireceği olumsuzlukların önlenmesi söz konusu olabilecektir.


 



01/02/2020



Yazarın diğer yazıları

Tarım Şurası’na Çağrılsaydım Ne Derdim? (01/01/2020)
Bu Dünyadan Bir Mümtaz Hoca Geçti (01/12/2019)
Türkiye Ekonomisi Emperyalizme Nasıl Boyun Eğdirildi? (01/11/2019)
Orman Yangınlarını Önlemede Çobanlara Rol Verilmeli Mi? (01/10/2019)
Tarım ve Gıda Etiği Kongresi İzmir’de Düzenlenecek (01/10/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artış Sistem Sorunundan mı Kaynaklanıyor? (01/09/2019)
Tarımın Hal-İ Pürmelali (*) (01/08/2019)
19 Mayıs 1919 Işığında Atatürk’ün Tarım Politikaları Neydi? (01/07/2019)
Tarımsal Üretim İçin Belediyelerin Yol Haritası Ne Olmalı? (01/05/2019)
Umudu Örgütlemek (01/05/2019)
“Tarım Bağımsızlıktır” Demeyenlere Geç Günaydın! (01/04/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artışları Piyasa Ekonomisi ile Düşürmek Olası mı? (01/04/2019)
Tarımda İthalat Nereye Kadar? (01/03/2019)
Tam Buğdaydan Yapılmış Ekmeğe Dönüş İçin Ne Yapmalı? (01/02/2019)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşmaya Karşı Seçenek Ne? (01/01/2019)
İthalatta Sıra Süte mi Gelecek? (01/01/2019)
Atatürk’ü Anlama (01/12/2018)
Gagavuz Türk Dünyasından İzlenimler (01/12/2018)
Andımız ve Reşit Galip (01/11/2018)
Cumhuriyet, Atatürk Ve Tarım/1 (01/11/2018)
Dış Ticarette Gümrük Fonları Tarımsal İç Pazarı Koruyacak Şekilde Düzenlenmeli (01/10/2018)
Bu Dünyadan Bir Mahmut Makal ve Bir Samir Amin Geçti (01/09/2018)
Toprak Reformu Yapılmalı (01/09/2018)
Tarım’da Aile İşgücü Temelinde Köylü İşletmeleri Desteklenmeli (01/08/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Sorular (01/07/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri Ve Çözüm Yolları/5 (01/06/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Çiftçi Soruları (01/06/2018)
İyi Gıda İçin Köylü Modeli Öne Çıkarılmalı! (01/05/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri ve Çözüm Yolları / 4 (01/05/2018)
TARIMDA ÇÖKÜŞ: NEDENLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI/3 (01/04/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/2 (01/03/2018)
Şekerin Tadı Niçin Kaçtı ?/2 (01/03/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/1 (01/02/2018)
Pandora’nın Kutusunda Kalan Umut! (01/01/2018)
Kemalizmi Doğru Anlamaya Çalışmak (01/12/2017)
Yaz Müfit, Zaferden Sonra Hükümet Şekli Cumhuriyet Olacaktır (01/12/2017)
6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)