Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Işığın Peşinde...

Serdar Kızık

Cumhuriyet devriminin en ilerici eğitim atağı köy enstitüleri, önemli bir toplumsal projeydi kuşkusuz.

Bilimi, aklı temel alan, toplumu dönüştürmeyi, kalkınmayı amaçlayan bir tasarım.

“Elimden gelse, bütün dünya okullarının programlarına insanın insanı sömürmemesi adlı bir ders koyardım” diyen köy enstitülerinin babası İsmail Hakkı Tonguç'un değerlendirmesiyle sınıfsal, dolayısıyla evrensel boyutu da var.

Bireylere yönelik yansıması da konunun bir boyutu.

Benim de kişisel tarihime yansır, Kızılçullu ve Hasanoğlan mezunu babam Hicri Kızık'tan ötürü.

Çünkü hastane yatağında son yolculuğuna çıkmadan önce, Cumhuriyet ajandasına, eşi ve çocukları için şu notu bırakmıştır:

“... Ailemin bireylerine miras olarak menkul ve gayrı menkul hiç bir şey bırakamadım. Ama onlara bıraktığım en büyük miras, laik cumhuriyetin temel ilkelerini, Atatürkçü düşüncenin ve Kemalizmin prensiplerini bir yaşam felsefesi olarak kabul etmeleridir...” En büyük mirastır bu sözler bana...

* * *

Yıllar sonra belleklerde, yüreklerde yaşayan eğitim kurumu köy enstitüleri çağdaş ve geçerli bir modeldir hala.

Bugün yap boza dönen, dinci, gerici, küreselleşmeci, aklı ve bilimi dışlayan eğitim sisteminin kat be kat üstündedir.

Kapatılmasalardı, ışıl ışıl, aydınlık bir ülke olacaktık.

Zaten küreselleşmeciler ve işbirlikçileri, bu yüzden enstitüleri bitirdiler.

Türkiye eğitim tarihinin ilk ve tek özgün deneyimi köy enstitüleri neydi?

Laik, demokratik, devrimci, bilimsel, eşitlikçi, pozitif ayrımcı, çevreyle bütünleşen, halkçı, toplumcu kurumlardı.

“Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür kuşaklar” yetiştirme hedefiydi.

Halk çocukları tarafından ülkenin yeni bir heyecanla, kültürle, sanatla, özgüvenle ayağa kaldırmayı hedefleyen bir kültür devrimiydi aynı zamanda.

Hasan Ali Yücel ne güzel tanımlamış:

“...Köy enstitüleri ilkesi, bu pratik ilke tamamıyla bizimdir. Taklit değildir. Türkçe buluştur. Benzersizdir. Çünkü millet sevgisi gibi bir kaynaktan ilhamını almıştır. Pedagoji kitapları yazmaz, klasik pedagoji bilmez. Bilmezler, çünkü bir eğitim kuramı değil, ulusal bir kalkınmanın temel ilkesidir ve onun gerçekleşmesi, hayata geçmesi atılımıdır...”

Oysa bugün piyasacı, özelleştirmeci, dinselleştirilmiş bir düzenle yüz yüzeyiz.

Eğitim sistemini yeniden çağdaş, bilimsel temele oturtmadan toplumun kurtuluşu çok güç.

Bundan ötürü köy enstitülerinin yetiştirdikleri çocukları, öğrencileri, yeni kuşak köy enstitülüler olarak mücadele veriyor.

Işıklar içinde kalsın köy enstitülü Haşim Kanar “Yadırgadılar Bizi” şiirinde dizelere dökmüştü:

“...

Kapanmadan görürse gözlerim

Yeniden açıldığını enstitülerin

Yanmam öldüğüme

Nedense yadırgadılar bizi”

Selam olsun onlara...



01/05/2019



Yazarın diğer yazıları

İktidar Hastalığı, Çözüm Yolu (01/08/2019)
Devrim Kızları (01/07/2019)
LÖSEV’e Engel (01/04/2019)
Karaburun Kuşadası Olmasın (01/03/2019)
CHP ve Yerel Yönetimler... (01/02/2019)
Yerli Malı Herkes Onu Kullanmalı! (01/01/2019)
Cephelerin Birliği (01/12/2018)
Cumhuriyet Devriminin Rotası (01/11/2018)
Cumhuriyet'te Yalan Rüzgarlı... (01/10/2018)
Bir İnsan Mucizedir, Tek Adam Hikaye. Haydi Köyde ... (01/09/2018)
Kurultaya Doğru.... CHP’de Asıl Mesele Sahicilik... (01/08/2018)
Soma'nın Önü Ardı (01/06/2018)
Çocuk Gelinler (01/05/2018)
YOLCU... (01/04/2018)
Biz Büyüdük Kirlendi Dünya (01/03/2018)
Çevre Savaşçısı, Savaş Emek... (01/02/2018)
Kadınlar ve Sömürü... (01/01/2018)
İhanet Edenler... (01/12/2017)
Bilmek istediklerimizi bize söyleyecek makinalara yüklemek... (01/11/2017)
Sanat Her Şeyi Değiştirebilir (01/10/2017)
Liberal Pişkinliği Yetmez Ama Evet İhaneti... (01/07/2017)
Derin Bir Soluk (01/06/2017)
12 Eylül Çocuğu AKP (01/03/2017)
Yağma, Talan Engel Tanımıyor (01/02/2017)
KÜLTÜR VE SANAT POLİTİKALARI.. (01/01/2017)
Nasılsınız İyi misiniz ? (01/12/2016)
Kimi Kandırıyorsunuz? (01/11/2016)
Mavi Yeşil Direniş (01/10/2016)
Knidos'un Sırrı, Anadolu'nun Yağmalanması (01/09/2016)
Darbe Girişiminin Benim Gözümden Kısa Analizi  (01/08/2016)
Lavanta mı avanta mı ? (30/06/2016)
İnsanlığın toplu intiharı!.. (01/06/2016)
Sesler kısılırken... (01/05/2016)
İnsanlığın toplu intiharı!.. (01/04/2016)
MAVİ YEŞİL DİRENİŞ (01/03/2016)
CUMHURİYET NEDEN ? (01/02/2016)
Sesler kısılırken... (01/01/2016)
Canavarı kim yarattı? (01/12/2015)
Üniter Ve Laik Devlet Yapısından Rahatsızlık Duyanlar (01/11/2015)
Güldürmeyin Bizi (01/10/2015)
Emperyalizmin Değirmenine Su Taşımak!.. (01/09/2015)
Devrimin Bayramı!.. (01/05/2015)
Arşipel’in Çığlığı (01/04/2015)
Anadolu Tohumu (04/03/2015)
Yarasa Operasyonları.,. (01/02/2015)
Mavi Olsun Umudumuz!.. Kır Karanlığın Kapısını!.. (01/01/2015)
Bir Daha Zincirleri Kır Aliağa... (01/12/2014)
Kanlı Satranç Tahtası (01/11/2014)
IŞİD’in İşi Bitti mi? (01/10/2014)
Liberalizm Ulusalcılık ve Sol (01/09/2014)
Beraber Yürüyenler, Birbirini Yiyor... (01/08/2014)
Açgözlüler!.. (01/07/2014)
Perdeleme !.. (01/06/2014)
Nükleere Diren!.. (01/05/2014)
Hukuk Kampanyası (01/04/2014)
Dikilenler!.. (01/03/2014)
Hayat!.. (01/02/2014)
Beraber Yürüdünüz!.. (01/01/2014)
İzmir Kazandı!.. (01/12/2013)
Adsız Millet!.. (01/11/2013)
Mavi Sürgün (01/10/2013)
İyi Bakın!.. (01/09/2013)
Kulaklarınız Fena Çınlamasın.. (01/08/2013)
Sonun Başlangıcı (01/07/2013)