Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı?

Mustafa Kaymakçı

Emperyalizm, bir başka deyişle uluslararası sömürü, kapitalizmin bir ürünü olarak kabul ediliyor. Batı ülkelerinde yeşeren kapitalizm, salt kendi ülkesindeki artı değere el koymuyor, çevre ülkelerinin ürettiği mal ve hizmetlere, yer altı ve yer üstü kaynaklarına da el koyuyor, bunları denetlemek istiyor.

Emperyalizm Neler Yapıyor?

Başta silah endüstrisini ayakta tutmak için sürekli genel ve yerel savaşlar çıkartıyor, bu amaçla mikro milliyetçilik dahil her şeyi kullanıyor.

  1. Kendisine bağımlı diktacı yönetimleri gözü kapalı kollarken, karşı çıkan devletleri ileri demokrasi söylemleri ile devirmeye çalışıyor.
  2. Gelişen teknolojiyi kullanarak yer altı ve yer üstünde ne varsa sömürüyor, ekonomik tetikleyicilik yapıyor.
  3. Çevreyi, geri dönülmeyecek bir şekilde kirletiyor. Geri kalmış kirletici teknolojileri çoğunlukla üçüncü dünya ülkelerine aktarıyor.
  4. Kültürün de kendilerine benzerlikten geçmesi gerektiğinde dayatıyor, farklı kültürleri ortadan kaldırmaya çalışıyor.

Ortaya çıkan bu gibi görünümler, kapitalizmin ekonomi-politik yapılanmasının bir sonucu olarak şekilleniyor.

Emperyalizmin kökeninde acaba başka nedenler var mı? Söz gelişi, emperyalizmi yaratan nedenler arasında, insan topluluklarının özelliklerini oluşturan kalıtsal etmenler, kısaca genler de rol oynuyor mu?

Gen Nedir?

İnsan topluluklarında, diğer canlılarda olduğu üzere gözlemlenen her türlü özellikler, topluluklardaki bireylere ait genlerle, içinde yaşadıkları çevre etmenlerinin ortaklaşa etkileri altında oluşurlar. Burada «gen”in kısa tanımı şu: Canlıların hücre çekirdeğinde bulunan kromozomları oluşturan DNA moleküllerinde dış yapı ve fizyolojik özelliklere ilişkin bilgileri kodlayan bağımsız en küçük kalıtım birimi. Üremeyle yavrulara aktarılan birimler, belirli oranlarda bunlardır. Çevre ise, canlının genetik yapısı dışında içinde yaşamakta olduğu ve etkilendiği ortam ve koşullar (bakım, besleme, barınma, eğitim-öğretim, coğrafi ortam ya da iklim gibi) olarak tanımlanabilir.

Kısaca, insan topluluklarında bireyler arasında gözlemlenen farklılığın bir kesimi, onların farklı genetik yapıya sahip olmalarından kaynaklanır. Görünüşümüz dahil, zeka, aptallık, özverili olma, bencillik, sakinlik, aşırılık gibi davranışlarımız ile hastalıklara duyarlılık gibi özelliklerimizin ortaya çıkmasında taşıdığımız genlerin farklı düzeylerde -Genetik Bilimi’nde buna kalıtım derecesi diyoruz- payları vardır.

Günümüzde, moleküller genetik çalışmaların devreye girmesiyle, sözü edilen genlerin varlığı ortaya konulmaya başlanılmıştır. Örneğin, Nisan 2011 tarihli Journal of Human Genetics adlı dergide yayımlanan bir araştırmaya göre, 5-HTT adlı genin uzun versiyonuna sahip kişilerin daha mutlu oldukları bildiriliyor. Bir başka kaynakta da yalakalık ile ilgili bir genin varlığına değiniliyordu. Bilimciler, insanların 5 ila 10 yıl içinde genomlarının okunabileceğini belirtiyorlar.

Emperyal Genler Var Mı?

Şimdi soru şu: Kimi insan toplulukları ya da halklar, kendilerine siyasal ve ekonomik güç sağlayan şeyleri başka halklara göre daha erken geliştirdiler, kimi halklar da bu güç kaynaklarına sahip olamadılar. Güç kaynaklarına egemen olan ülkelerin, genel olarak Batı’nın, başka ülkelerin kaynaklarına da el koydukları biliniyor. Özetle, bu ülkeler emperyal davranış içindeler. Gelinen bu noktada, emperyalizm; salt halklar arasındaki çevresel farklılığın, bir başka deyişle salt üretim biçiminin ve ilişkilerin yarattığı ekonomik düzenin bir sonucu mu, yoksa halklar arasındaki biyolojik farklılıktan daha açıkçası gen farklılığından mı kaynaklanıyor?

Bu soruya ilişkin birden fazla cevap arayışına girmek olasıdır. Kimileri, ortaya çıkan bu durumun çevresel farklılığın önemli bir bileşeni olan coğrafi farklılıktan kaynaklandığını bildiriyorlar. Bunlara göre; «tropik iklimlere yakın yörelerde tarım devrimi daha önce başlamış, ancak bu durum zaman süreci içinde doğanın tahribine de yol açmış, toprak çoraklaşmış ve teknolojik ilerleme durağanlaşmıştır. Buna karşılık, kutuplara daha yakın yerlerdeki ülkelerdeki zor koşullar, onları teknolojik açıdan daha yaratıcı olmaya zorlamıştır (Diamond,J., 2008 Tüfek, Mikrop ve Çelik. Tübitak Popüler Bilim Kitapları). Özetle, sanayi devrimini körükleyen ve emperyalizmin kökenindeki kapitalizmi oluşturan etmenlerin başında, bu coğrafi farklılık yatıyor deniliyor.

Genin temel belirleyici olduğunu savlayanlara göre ise; «nasıl insanlar arasında bencillik bakımından farklılık varsa, bu da gen farklılığından kaynaklanıyorsa, Avrupa devletleri ve onlardan türeyen Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada gibi ülkelerde yaşayan halkların genlerinde bencillik özelliğinin egemen olduğu söylenebilir. Emperyalizmi ortaya çıkaran biyolojik özellik buna dayanabilir. Bunu kanıtlayan birçok örnek verilebilir. Söz gelişi; Haçlı Seferleri, dünya paylaşım savaşları, ırkçılık, atom bombası, günümüzde enerji kaynaklarını ele geçirmek için işgal hareketleri, çocuk ticareti gibi konular, Batılı emperyalist ülkelerin ürünleri değiller mi?”

Belki de sorunun doğru cevabı şu olabilir: Emperyalizm, Batılı halklar ya da ulusların sahip oldukları genlerle, içinde yaşadıkları coğrafya ve sosyo-ekonomik çevrenin ortaklaşa etkileri ile oluşan kapitalizmin bir halkasıdır. Bu oluşumda, Batı topluluklarının içinde yaşadıkları olumsuz çevre koşullarına karşı, binlerce yıldır kendilerini koruma ve soylarını devam ettirme güdüsünü yaratan bencil genlerin payı da vardır denebilir. Bu bağlamda, Batılı halklarda bencil genlerin göreli paylarının, genetik bilimi terimiyle bencilliğin kalıtım derecesinin yüksek olduğu söylenebilir mi? Bu genleri, «emperyal genler” olarak adlandırmak olası mı? Acaba, özellikle 19.asırdan beri emperyalizmi besleyen Avrupa merkezci görüş, bir başka deyişle Oryantalizm temelinde yatan bu genler mi? Bilindiği üzere bu görüşe göre; «Batı gelişmeye açıktır, uygarlığın, teknolojik ilerlemenin yaratıcısı ve sahibidir. Doğu ise durağandır, gelişmeye kapalıdır. Bu nedenle Batı, tarihsel gelişimin muzaffer taşıyıcısı, Doğu da onun edilgen alıcısı olacaktır. Bu iki karşıtlık Avrupa merkezciler tarafından kadın ve erkek kimliğine de indirgenmiştir. Modern Batı erkek, Doğu kadın olarak yapılanmıştır(Hobson, J.M; 2008 Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri, Yapı Kredi Yayınları).

Önemli Bir Not:

Bu yazıda dile getirilmeye çalışılan yaklaşım, «genetik determinizm” olarak algılanmamalı. Özellikle davranışlarımızla ilgili ıraların ortaya çıkmasında, içinde yaşadığımız ortamın üretim biçimi ve ilişkileri, eğitim, beslenme-sağlık olanakları gibi, kısaca çevrenin etki payları yadsınamaz. Genetik determinizm bizi, «öjenizm” olarak adlandırılan insan topluluklarında istenilmeyen özellikleri ortadan kaldırmak amacıyla, üremenin denetim altına alınmasıyla, insan ırkının «ıslah edilebileceği”ni savunan öğretiye kadar götürebilir. Öjenizm yandaşları, toplumsal sorunların insanlardaki olumsuz genetik özelliklerden kaynaklandığını ve bunların gelecek kuşaklar açısından oluşturacağı sorunları çözmek için ayıklanabileceğini savunurlar. Bu öğretinin mantıksal sonucu, koyu bir ırkçılık ve gericiliktir.

Ancak ıralarımız üzerine elbette taşıdığımız genlerin de paylarının olduğunu genetik bilimi bize gösteriyor. Aksi durumda genetik determinizm gibi «çevresel determinizm” de bizi açmaza düşürebilir. Böylesi bir yaklaşmın uç noktası, geçmişte Sovyetler Birliği’nde Lisenkoculuk olarak ortaya çıktı. Lisenkoculuk, çevresel etkilerle kalıcı genetik değişiklikler yaratılabilir ve bu değişiklikler dölden döle geçebilir olarak tanımlanabilecek Yeni-Lamarkçılık yaklaşımının bir ifadesiydi. Bu bağlamda Lisenko, genetik bilimininin «burjuva bilimi" olduğunu ilan ederken, Mendel’in görüş ve yaklaşımlarını savunan ve o çizgide yürüyen bütün bilimcileri de birer hedef tahtası durumuna getirmişti.




01/06/2011



Yazarın diğer yazıları

6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)