Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Efe Kültürü Nasıl Yaşatılır?

Yaşar Aksoy

Daha Milli Mücadelenin askeri organizasyonu ortaya çıkmamış iken, Emperyalizmin desteğindeki Yunan Ordusu’na karşı sivil direnişleri başlatan ilk zaferleri kazanan efelerimiz ve zeybeklerimizin anılarını yaşatmak için bir öneri listesi hazırladım. İlgilenenlere sunulur.

  1. Öncelikle Batı Anadolu’da daha sonra ülkenin diğer bölgelerine yayılarak, ilkokul, ortaokul ve liselerde zeybek kültürü özendirilmelidir. Özel şenlikler ve yürüyüşlerle efelik ruhu, çocuklara yerleştirilmeli. Liselerarası zeybek folkloru yarışmaları büyük çapta sürekli organize edilmeli. Zeybek folkloru yapan kuruluşlar özel biçimde desteklenmeli, turistik tesislerde yer almalıdır. Zeybek oyunlarına açıkça veya sinsice izin vermeyen etnik yapılı dernekler ve okul-folklor yöneticileri gerekte art niyetlidirler.

  2. Efe dernekleri ciddi biçimde desteklenmelidir. Yöre işadamlarının desteğinde birer prestij kurumları haline getirilmelidir. Ege Zeybekleri Anma ve Yaşatma Derneği Başkanı rahmetli Em. Alb. İbrahim Ruhi Alkan’ın bu konuda büyük emeği olmuştur.

  3. Üniversitelerde efe kültürüne dönük araştırmalar desteklenmeli, Zeybek Tarihi Kürsüleri kurulmalıdır. Köyler taranarak efe öyküleri derlenmeli, yayınlanmalı, belgeseller hazırlamalıdır.

  4. Gazetelerde efe hikayeleri yazan yazarlar teşvik edilmelidir.

  5. Sinema, tiyatro, televizyon dizisi, roman, öykü, halk türküleri, hatta opera ve bale sanat dallarında yaşanmış efe hikayelerinden kaynaklanan eserlerin yaratılması için ulusal yarışmalar düzenlenmelidir.

  6. Ünlü efelerin anıt heykelleri veya anonim heykel kompleksleri çok anlamlı şehir köşelerine törenle dikilmeli ve yaşatılmalıdır. Efe heykellerini kaldıran yerel yönetim yetkilileri afişe edilmelidir. Bu konuda parti farkı gözetilmemelidir. Bu konuda duyarlı belediye başkaları desteklenmelidir. Bu satırları yazanın en üzüldüğü konu, yaşadığı Çeşme’de CHP’li belediye başkanının şehir girişindeki (hem de Prof. Tankut Öktem ‘in eseri olan) efe heykelini sebepsiz yere sessizce kaldırması olmuştur. Ancak yeni dönemde (2019) belediye başkanı seçilen CHP’li Ekrem Oran Bey, müracaatım üzerine efe heykelini aynı yere aynen dikmiştir. Ne kadar teşekkür etsek azdır.

  7. 30 Ağustos tarihi ile başlayan Batı Anadolu’nun kurtuluş şenlikleri, efelik ve zeybekli ruhunun yanardağ gibi patladığı eylem alanları olmalıdır. Efe elbiseleri giyen halk bu törenlere yüksek bir moral ile katılmalı, madalyalı gazilerinin (Kore, Kıbrıs ve Güneydoğu) ve Türk Ordusu’nun cefakar Mehmetçiklerinin yanında saf tutmalı, eğlenmeli, küsler barışmalı, hemşehriler kaynaşmalı, kapalı veya açık toplantı salonlarında Ege’nin destansı kurtuluş öyküleri bilenler tarafından anlatılmalı, geceleri meydanlarda zeybek oyunları oynanmalı, Gazi Paşa’nın milli mücadele ruhu yükseltilmelidir.


Milli ruh, Emperyalizmin hizmetindeki yabancı ve yerli düşmanların suratında kamçı gibi patlatılmalı, başlarını öne eğdirmelidir.

Bütün bunlar olur iken turizm mevsimi olduğu için yabancı turistler ürkütülmemeli, efelerin sempatik gösterilerle turistlerle buluşması için her türlü organizasyon yapılmalıdır.

  1. Batı Anadolu otobüs terminallerinde, hava alanlarında, liman girişlerinde, free shop’ların önünde özenli bir şekilde giydirilmiş yakışıklı kadın ve erkek efeler törenvari biçimde nöbetleşe yer almalı, turistlerin ilgisine sunulmalı, birlikte fotoğraf çektirilmesi sağlanmalıdır. Buckingham Sarayı önündeki gülmeyen İngiliz asortik askeri ile fotoğraf çektirmek nasıl ki bir turistik şans ise, Ege efeleriyle önemli prestij binaları ve mekanları önünde veya mekan içlerinde fotoğraf çektirmek de turistler için bir ayrıcalık olmalıdır.

  2. Anıtkabir’de halkın birlikte fotoğraf çektireceği bir daima efe mangası neden yoktur?.. Aklıma takıldı işte.

  3. Efe kültürünü Ege bölgesinde tam 40 yıldır yaşatmaya çalışan bir avuç inanmış insan vardır. Özellikle folklor ve Halk Bilimi konusunda TRT İzmir Bölge Müdür Muavini ve folklorcu İsmail Özboyacı, Ege Üniversitesi Türk Müziği Konservatuarı öğretim üyesi Toygun Dikmen, TRT sanatçısı Ahmet Günday, İzmir Radyosu saz sanatçısı Hamit Çine, rahmetli Hürefe gazetesi sahibi Şeref Üsküp, yazar Etem Oruç, Aydınlı akademisyen Günver Güneş, rahmetli akademisyen Onur Akdoğu, KARSAV Başkanı Ahmet Diker, Ege Folklor Dernekleri Federasyonu Başkanı Nebi Kayan, İzmir Halkevi Başkanı olduğum 1970’li yıllarda halkevinin folklor kolunu kuran Feyzi Palut ve Necati İlter arkadaşlarım bu konuda tanıdığım en idealist insanlardı. Hepsi de yakın dostlarımdır, kendilerine ve çalışmalarına hayranımdır. Bu kişilere danışılmalı, örnek alınmalıdır.

  4. Bu yazımı okuyan siyasilerin ve devlet görevlilerinin yazımı kopyalayarak arşivlerine almaları ve konunun takipçisi olmaları sağlanmalıdır.


Saygılarımla..



01/11/2019



Yazarın diğer yazıları

İzmirliler Tehlike İçinde.. (01/10/2019)
Bizi “İlk Kurşun” Yetiştirdi… (01/09/2019)
“İlk Kurşun Anıtı” Kampanyası ve Etkinlikler.. (01/08/2019)
Hasan Tahsin’e Eleştiriler.. (01/07/2019)
Hasan Tahsin’in Yazıları: Lenin ve Troçki Hakkında Görüşleri.. (01/06/2019)
Hasan Tahsin’in İdeolojisi.. (01/05/2019)
Yılmaz Güney’in Rüyası… (01/04/2019)
Paris’te Hasan Tahsin’le buluştum… (01/03/2019)
1919 Nedir?.. (01/02/2019)
“Lansman”, Medeniyet mi, Virüs mü?.. (01/01/2019)
Paha Biçilmez Bir Fotoğraf Ve “Öğretmen Atatürk” (01/12/2018)
En Muhteşem Atatürk Tablosu (01/11/2018)
“Cumhuriyet” Yaşamalı… (01/10/2018)
Amiral Soner Polat'a Teşekkürlerimle… (01/09/2018)
Londra’da Açılan “1492 Göke” Sergisinin Tarihi Dersleri (01/08/2018)
“Vatanım Sensin” Veda... (01/07/2018)
Rusya (Akrostiş) (01/06/2018)
Dağarcık Standı ve 68’liler… (01/05/2018)
“Afrin”, işte bu demek!... (01/04/2018)
Dede Theodorakis: “Makedonya Yunandır”!????.. (01/03/2018)
“Afrin” ne demek?.. (Akrostiş) (01/02/2018)
Kudüs Satrancı.. (01/01/2018)
Eflatun Nuri Yaşıyoooorrr... (01/12/2017)
Gökmen Ulu’ya özgürlük.. (01/11/2017)
“AKINCI” İsmi, İade Edilmelidir.. (01/10/2017)
30 gün çizmesini çıkarmayan kemalist zabitler! (01/09/2017)
Dibeklihan İsyankar Bir Kale Gibiydi.. (01/08/2017)
Karikatür dergileri kapanırken, giderayak havadan sudan.. (01/07/2017)
Alaçatı, ülkemin kötü kopyası (01/06/2017)
Dağarcık Türkiye İmdadıma Yetişti (01/05/2017)
Milliyetçilik Osuruk Gibiymiş… (01/04/2017)
Gavur Mümin’in Sır Perdesini Aralıyoruz… (01/03/2017)
“Cumhuriyetçilik” Misyonu, Anti-Emperyalisttir! … (01/02/2017)
Vatan’ın Hikayesi Namus Borcumuzdur! (01/01/2017)
Güzelbahçe'de Cumhuriyet ateşi… (01/12/2016)
Karşıyaka’da “Milli Bağımsızlık” aşkı… (01/11/2016)
Bombacı, Bayrağına Kavuştu (01/10/2016)
İstiklal Madalyası’nı 10 Dakika Avucumda Okşadım… (01/09/2016)
Tolga Çandar ve Ege Türküleri… (01/08/2016)
Sürdürülemezlik Teoremi ve Sorunlarımız… (30/06/2016)
Tarih, sanat, turizm ilişkisi; Festivallerin toplumsal gelişmeye katkısı… (01/06/2016)
Tüyap Kitap Fuarının ardından… (01/05/2016)
Çözüm yolunda Kıbrıslı şair: Özker Yaşın (01/04/2016)
İstiklal Marşı, Yalçın Küçük ve Ertuğrul Özkök.. (01/03/2016)
Çağının tanığı bir yazar: Ali Gevgilili (01/02/2016)
Nihayet “Yörük” romanı… (01/02/2016)
Bir Cumhuriyet Aydını: Ali Gevgilili  (01/01/2016)
Karl Marx, neden 3685 kez “Türk” dedi? (01/12/2015)
Cumhuriyet Paradigması’nda “İstiklal” neden unutuldu?.. (01/11/2015)
Boşuna mı “İstiklal” için Savaştık?... (01/10/2015)
ASALA filmi… (01/09/2015)
Hümanizm Yazıma Eleştiri ve Yanıtlar… (01/08/2015)
İnsanca: Türkiye Hümanizmi (01/07/2015)
Soykırım Yok Dersek Hapse mi Gireceğiz? (01/06/2015)
Ağrı Dağı, “Mattarhorn” Olabilir… (01/05/2015)
1.5 milyon Ermeni´nin Öldürüldüğü Doğru mu? (01/04/2015)
1915 Kıyımının İçyüzü Nedir? 24 Nisan Neyi Anlatır? (01/03/2015)
Emperyalizm ve Ermeni Sorunu… (01/02/2015)
Ermeniler Kimdir? (01/01/2015)
Doğu Anadolu Ermeni Yurdu mu? (01/12/2014)
2015 Barışçısı:Artin Penik (01/11/2014)
Sevsinler Etnik Haritanızı… (01/10/2014)
Yılmaz Özdil’in En Büyük Suçu… (01/09/2014)
Kıbrıs’ta Direniş Sürüyor… (01/08/2014)
Kıbrıs’ta En Uzun Gece… (01/07/2014)
Yorumsuz: Çin ve Vietnam (01/06/2014)
Mavi Kadın – Yeşil Adam.. (01/05/2014)
Hangout Yayını ve Aziz Kocaoğlu (01/04/2014)
Emperyalizm’in güdümünde “Kıbrıs Müzakereleri”… (01/03/2014)
“Sancağımızı şerefle dalgalandırdık…” (01/02/2014)
Yusuf Savaş Emek’in Ardından… (22/01/2014)
Şiir ve yurtseverlik… (01/01/2014)
Cumhuriyeti tek başına kutlamak!… (01/12/2013)
Soyadları Cumhuriyet Kazanımıdır! (01/12/2013)
Cumhuriyeti tek başına kutlamak!… (25/11/2013)
Son Cumhuriyet mi?.. (24/10/2013)
İzmir´i kim yaktı?.. (01/09/2013)
Cumhuriyet’in 90.yılında bir cumhuriyet aydını portresi.. (01/08/2013)
Yeni Ortaçağ’da edebiyat.. (01/07/2013)
Taksim direnişi.. (03/06/2013)
Hasan Tahsin Ödülü... (01/06/2013)
Hasan Tahsin’i okumanın tam zamanı.. (01/05/2013)
Emperyalizm, Milliyetçilik (Ulusalcılık) ve Direniş... (01/04/2013)
Emperyalizm, Cumhuriyet, Anayasa ve Türk.. (01/03/2013)
Suriye’de “Hayalet Uçak” (01/02/2013)
Savas Kalenderidis, PKK ve Yunan Darbecileri (01/01/2013)