Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Devrim Muhafızları mı ABD Ordusu mu

Hande Orhon Özdağ

Wall Street Journal’ın gündeme getirdiği ve Reuters’in doğruladığı habere göre ABD, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (Sepah), yabancı terör örgütleri listesine dahil etme hazırlığında. 8 Nisan’da, Trump yönetiminin bu kararı ilan etmesi bekleniyor.

ABD, İran ile P5+1 ülkeleri arasında imzalanan nükleer anlaşmadan çekildiğini 8 Mayıs 2018’de açıklamıştı. ABD’nin Devrim Muhafızları konusunu, nükleer anlaşmadan çekilmesinin yıl dönümü arifesinde gündeme getirmesi de ayrıca dikkat çekti.

İran ise yanıt vermekte gecikmedi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi’nin ve Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Muhammed Ali Caferi’nin ABD’ye misilleme yapılacağı yönündeki açıklamaları İran basınına yansıdı. İran İslami Danışma Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Haşmetullah Felahetpişe’nin kişisel Twitter hesabından yaptığı açıklama ise gündeme damgasını vurdu. Felahetpişe, ABD’nin, Devrim Muhafızları Ordusu’nu terörist örgütler listesine eklemesi durumunda, İran’ın da ABD ordusunu IŞİD’in yanında terör örgütleri listesine dahil edeceğini ifade etti.

SONUÇLARINDAN KAYGI DUYULUYOR

İran haber sitelerinden TABNAK, Obama döneminde ABD’nin nükleer baş müzakerecisi olan Wendy Sherman’ın açıklamalarına yer verdi. Habere göre, Trump yönetiminin bu girişiminin sonuçlarından kaygı duyduğunu ifade eden Sherman, bu girişimin bölgedeki ABD kuvvetlerini tehlikeye atmaktan başka bir işe yaramayacağını belirtti. Iran International’ın Farsça yayın yapan bölümünde ise, ABD’nin böyle bir karar vermesinin, hem Devrim Muhafızları’nın hem de ABD’nin konuşlanmış olduğu İran Körfezi gibi bölgelerde gerilimi arttıracağı iddia edildi.

Aslında, Devrim Muhafızları’yla ilişkili onlarca kişi ve kurum zaten ABD’nin kara listesinde bulunuyordu. Ayrıca ABD, İran ile yakın ilişkisi olan Hizbullah’ın (Lübnan) yanı sıra İran Devrim Muhafızları’na bağlı olan ve liderliğini Kasım Süleymani’nin yaptığı Kudüs Gücü’nü de terör örgütü olarak görüyordu. Devrim Muhafızları’nın terörist örgütler listesine eklenmesi durumunda ise, ilk defa bir devletin meşru silahlı kuvvetleri terör örgütü olarak muamele görmüş olacak.

PEKİ, NEDİR BU DEVRİM MUHAFIZLARI ORDUSU

İran’da askeri, siyasal, ideolojik ve ekonomik güce sahip olan Devrim Muhafızları Ordusu (Sépah-é Pâsdârân-é Énqélâb-é Éslâmî ), İran’daki İslami rejimin meşruiyetini ve sürekliliğini sağlayan en önemli kurumlardan. Devrim Muhafızları, 1979’da, Şah’ın devrilmesinden ve Ayetullah Humeyni liderliğinde mollaların iktidarı ele geçirmesinden sonra kurulmuş ve 1989 yılında doğrudan Ruhani Lider’e bağlı konuma getirilmiştir. Ordu’nun kuruluş nedeni, iktidarı yeni ele geçiren aktörlerin, İran Silahlı Kuvvetleri’nin Şah’a sadık kalmasından duydukları kuşkudur. Yeni iktidar sahipleri, hem tamamen kendilerine sadık olacak hem de yeni rejimin ilkelerini İran içerisinde ve dışarısında koruyup yaygınlaştıracak bir silahlı güç oluşturmak istemiştir.

Devrim Muhafızları Ordusu’nun İran içerisindeki siyasal etkisinin en önemli boyutlarından birisini Besic oluşturur. Besic, Devrim Muhafızları’na bağlı, sivil ya da askeri giyimli gönüllülerden oluşan çok kalabalık bir paramiliter örgüttür. Rejimi iç ve dış tehditlerden korumak ile gündelik yaşamın, rejimin ilkelerine uygun sürdürülmesini sağlamak Besic’in en önemli amaçlarındandır. Bu nedenle Besic, rejimin toplumsal yaşamda varlığını hissettirmesindeki ve yeniden yaratılmasındaki en önemli yapılardan birisidir.

Kara, hava ve deniz kuvvetlerine sahip, düzenli yapıdaki Devrim Muhafızları Ordusu, özellikle Muhammed Hatemi’nin cumhurbaşkanlığı döneminde (1997-2005) siyasal ve ekonomik etkisini iyice arttırmaya başladı. Bu dönemde Devrim Muhafızları’nın siyasal etkisini arttıran şey, Hatemi’nin liderliğini yaptığı reformcu hizbe karşı giriştikleri sert muhalefetti. Devrim Muhafızları, özellikle enerji ve ulaşım gibi stratejik sektörlerde etkinlik gösteren İran’ın en büyük şirketlerini elinde tutan büyük bir ekonomik güç konumuna geldi. Mahmut Ahmedinejat’ın cumhurbaşkanlığı döneminde (2005-2013) sahip olduğu şirketler üzerinden en büyük ihaleleri alan Devrim Muhafızları Ordusu ekonomik gücünü perçinledi. Devrim Muhafızları’nın sahip olduğu Hatem el Enbiya gibi büyük şirketler, binlerce kişiye istihdam sağladığından, Devrim Muhafızları, rejimin toplumsal meşruiyet edinmesinde ve taraftar devşirmesinde de önemli bir etkiye sahip.

Kısacası Devrim Muhafızları Ordusu, İran rejimi açısından yaşamsal öneme sahip, askeri, siyasal, ideolojik ve ekonomik etkisi son derece fazla olan bir kurum olarak görülebilir. Kudüs Gücü aracılığıyla Irak, Suriye ve Yemen gibi bölgelerde de azımsanmayacak bir varlık gösteren Devrim Muhafızları, Ortadoğu’daki etkisini de günden güne arttırıyor. Ancak her şeyden önemlisi, Devrim Muhafızları, Birleşmiş Milletler’de temsil edilen meşru ve egemen bir devlet olan İran’ın meşru silahlı gücüdür. Bu nedenle, ABD’nin Devrim Muhafızları Ordusu’nu terörist ilan etmesi, egemen eşitliği başta olmak üzere uluslararası hukukun temel ilkelerine aykırıdır. Elbette, Devrim Muhafızları’nın İran dışındaki varlığının ve eylemlerinin uluslararası hukuka uygun olup olmadığı ayrıca tartışılabilir. Ancak Ortadoğu barışı açısından böyle bir tartışma konusu açıldığında, ABD ve müttefiki İsrail ordularının diğer tüm ordulardan daha zararlı çıkacağı da aşikar.



01/05/2019



Yazarın diğer yazıları

Bir Kadın, Bir Kahraman, Bir Varoluş Sevdası (01/08/2019)
Bağımsızlık ve Çağdaşlaşma Diyorsak (01/07/2019)
Trotsky’nin Düşündürdükleri (01/06/2019)
Çöküşü Anlamak: Batı ile İlişkilerin Dünü, Bugünü (01/05/2019)
Gelecek Bizim Olsun (01/04/2019)
Çıldırmak İşten Değil! (01/03/2019)
Direnmek ya da Direnmemek (01/02/2019)
Gramsci’yi Bugün Okumak III (01/01/2019)
Gramsci’yi Bugün Okumak II (01/12/2018)
Gramsci’yi Bugün Okumak I (01/10/2018)
Her Şeye Rağmen ve Her Şey İçin (01/08/2018)
“Can”a “Can” (01/07/2018)
Kısa Cümleler (01/06/2018)
Gitmek mi Gerek Kalmak mı? (01/05/2018)
Baharı “Güz Şarkıları” ile Karşılamak (01/04/2018)
“Ben” Kalarak “Siz” Olabilmek (01/02/2018)
Nereye? (01/01/2018)
Bizim Deniz ve İki Ülke (01/12/2017)
Sivilcenin Başı (01/11/2017)
İran İzlenimleri (01/10/2017)
Bir Kedi Bir Martı Bir İstanbul (01/09/2017)
Eğitim Şart (01/08/2017)
Yalnızlığı Tanışarak Aşmak (01/07/2017)
Konuşanın Ağzına Yılan Girsin (01/06/2017)
Kayseri Bizim Olsun (01/05/2017)
Aynı Lider Aynı AB Değişen Ne? (01/04/2017)
Bu Öfke Nereye? (01/03/2017)
Eksik Olmayınız (01/02/2017)
Ölüyor Yaşıyor Korkuyoruz (01/01/2017)
Denize Düştük ‘Şangay Beşlisi’ne Sarılalım (01/12/2016)
Orta Asya’nın Kalbi (01/11/2016)
Özgür Zihinler, Sistem Eleştirisi, Sağlıklı Üslup: Akademik İklim Değişiyor (01/10/2016)
Paspas (01/09/2016)
Her Şeye Rağmen ve Her Şey İçin (01/08/2016)
Sürdürülebilir Kuzey için Sürdürülemeyen Güney (30/06/2016)
Janna Jihad Ayyad (01/06/2016)
Geç (01/05/2016)
Dostum Düşmanımın Düşmanıdır (01/04/2016)
Nisan’dan Nisan’a: Çocuk, Bahar ve Umut (01/04/2016)
Dostum Düşmanımın Düşmanıdır (01/03/2016)
“Haklı” Savaşlar ve “Haklı” Tecavüzler (01/02/2016)
Asla Unutmayalım Diye 2015’te Türkiye (01/01/2016)
Zor (01/12/2015)
Kavramlarla Politik Dünya: ‘Yeni Savaş’lar ve Savaşın Post Modern Yorumu (01/11/2015)
New York’tan İpuçları (01/10/2015)
Karatay Olayı ve Tekerrür (01/09/2015)
Terör ve Psikolojik Savaş (01/08/2015)
Dünyanın “İnsanı” İnsanın “Dünyası” (01/07/2015)
Gelecek Hırsızı (01/06/2015)
Haziran (01/06/2015)
Kitlesel Yoklaşma (01/05/2015)
Yemen’de Orta Doğu (01/04/2015)
Cinnet (01/03/2015)
Charlie Hebdo Yalnızca Charli Hebdo Değildir (01/02/2015)
2015’in Penceresinden Dış Politikaya Bakarken (01/01/2015)
Şovmen Demokrat ABD (01/12/2014)
Tarih Geri Alınamaz (01/11/2014)
Üniversite Gençliği (01/10/2014)
Marsilya´dan Kalkan Gemi (01/09/2014)
“Çözümsüz” Sorunlar ya da Mazlumun Zalimle İmtihanı (01/08/2014)
Kavramlarla Politik Dünya: Uluslararası Terörizm (01/07/2014)
SOMA’ya Ağıt (01/06/2014)
Asya Birleşiyor Avrupa Çözülüyor (01/06/2014)
Suriye’ye ‘Akademik’ Bakmak (01/05/2014)
Ukrayna Dersleri (01/04/2014)
İki Arada Bir Derede: Ukrayna (01/03/2014)
Dikkat Yüzüğünüzde Kan Var! (01/02/2014)
Gidenler Kalanlar Düşenler Yükselenler (01/01/2014)
“İstenmeyen” Olmak (01/12/2013)
Vakit Yaratmak Vaktidir (01/11/2013)
Kadın Sorunu Gelecek Sorunudur (01/10/2013)
Ortadoğu´da Olanlar (01/09/2013)
Dış Politikada Nereden Nereye (01/08/2013)
Yeni Toplumsal Hareketler ve Gezi Parkı Eylemleri (01/07/2013)
Kavramlarla Politik Dünya - İnsani Kalkınma (2) (01/06/2013)
Kavramlarla Politik Dünya – İnsani Kalkınma (01/05/2013)
Kavramlarla Politik Dünya/Ulus Devlet (3) (01/04/2013)
Kavramlarla Politik Dünya / Ulus Devlet (2) (01/02/2013)
Kavramlarla Politik Dünya / Ulus Devlet (I) (01/01/2013)
Kavramlarla Politik Dünya Savaş Barış ve Demokrasi (01/11/2012)
Kavramlarla Politik Dünya/ “Yeni Dünya Düzeni” (01/10/2012)
Kavramlarla Politik Dünya Jeopolitik ve Ardındaki Kapitalizm (01/09/2012)
Kavramlarla Politik Dünya Toplumsal ve Siyasi Olarak Ulusal Güvenlik (01/08/2012)
Kavramlarla Politik Dünya (5) (01/07/2012)
Nükleer Yayılmanın Önlenmesi ya da Sürdürlebilir Emperyalist Yayılma (2) (01/06/2012)
Nükleer Yayılmanın Önlenmesi ya da Sürdürlebilir Emperyalist Yayılma (1) (01/05/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 3 (01/04/2012)
Ortadoğu Basınında Türkiye 2 (13/03/2012)
Ortadoğu Basınında Türkiye (01/03/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 2 (01/03/2012)
Kavramlarla Politik Dünya 1 (01/02/2012)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü Üzerine (20/01/2012)
Kanlı Ocak (01/01/2012)
21 Aralık (21/12/2011)
Satılık Tarih (01/12/2011)
Anday’ın Ölüleri (28/11/2011)
“Noviembre” Soruyor (01/11/2011)
yaşam devingenliğinden notlar (01/11/2011)
İnsan Olma Yolunda Bir Kıvılcım (16/10/2011)
Erkan Yücel: Sanat ve Devrimin Çocuğu (01/09/2011)
Aydınlığın İzini Sürenler İçin: Dün ve Bugün Tevfik Fikret (01/08/2011)
Hafif Bir Karadeniz Esintisi (01/08/2011)
Geniş Zamanlı Şiirlerin Şairi: Ece Ayhan (13/07/2011)
Aziz Nesin ile Tanışmak (01/07/2011)
Cumhuriyet’in Penceresi: İlhan Selçuk (01/06/2011)
Şimdi Sormak Zamanı Elde Kaldı mı Sevmek Düşünmek Anlamak (01/06/2011)
Hüznün Şairi Edip Cansever (18/05/2011)
Bağımsızlık İlkesini Tam Kavrayamayan Bir Vekil: Bekir Sami Bey (15/02/2011)
Ölen Özdemir Asaf Değildi (28/01/2011)
Her Aşkta Üçüncü : Cemal Süreya (08/01/2011)
Zoraki Diplomat Gönüllü Yazar: Yakup Kadri Karaosmanoğlu (13/12/2010)
Ne Üniversitede Ne Siyasette Unutulacak Gündüz Ökçün (24/11/2010)