Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Çay ve Cumhuriyet

Ceyhun Balcı

Kavurucu Ağustos’un bir haftasını Doğu Karadeniz’de geçirdik. Kısaca tanımlamak gerekirse güzel yurdumuzun Karadeniz Bölgesi’ndeki mavi-yeşil bileşimi dünyaya taş çıkartacak denli güzel ve belki de eşsizdi. Bu yazıda gezi izlenimlerimi paylaşacak değilim. Gezi sırasında telefonumuza düşen bir cep mesajı düşündürücü olduğu kadar tarihte gezinti yapmayı kaçınılmaz kıldı.

Rize Belediye Başkanı imzalı mesajı olduğu gibi paylaşıyorum: (18.08.2018)

Cep mesajındaki saptama fazlasıyla doğru! Karadeniz en iyi yeşil ve maviyle anlatılır.

Söz konusu Rize olunca çayı da eklemek doğal ve doğru bir yaklaşım olacaktır. Rize’ye yolu düşenlere bu sözlerle “hoşgeldiniz” demek parlak bir buluştur.

Çok değil aylar önce, Rize Belediye Başkanı kent meydanındaki Atatürk Anıtı’nın yerine çay bardağı anıtı koyma projesiyle adından söz ettirmişti.

Aslına bakılırsa çay, mavi ve yeşile Atatürk Cumhuriyet’i kadar yakışacak başkaca bir kavram daha bulamazsınız.

Çayı Rize’yle buluşturan Cumhuriyet tarımcısı Zihni Derin’i de unutmamak gerekir.

Zihni Derin (1880-1965) (*)

Rize’de çay tarımının başlatılması ve geliştirilmesindeki eşsiz katkılarıyla tanınan Cumhuriyet tarımcısı

İlk olarak 1924’te Rize’ye gelen Muğla doğumlu tarımcı Zihni Derin, Cumhuriyet’in ilk Tarım Genel Müdürü’dür. Rize’ye ilk gelişinde Batum’dan çay bitkisi getirilerek Rize ve yöresinde yetiştirilmesi düşünülse de ilk girişimler başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Sonrasında çıkartılan yasa uyarınca yapılan düzenlemelerle Doğu Karadeniz’in çay üretim merkezi olmasının önü açılmıştır.

Her ne kadar Türklerin çayla tanışması XII. yüzyılda olduysa ve ilk çayı içen kişi ünlü Türk büyüğü Hoca Ahmet Yesevi olsa da, son Türk devletinin çayla olan serüveninin geçmişi 100 yıldan daha eski değildir.

Verilere göre bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişi geçimini çay tarımından sağlamaktadır. Bölgeyi gezip, görenlerin de doğrulayacağı gibi önünüz, arkanız, sağınız solunuz çaydır, Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz’de.

Türkiye çay tarımında göreceli olarak yeni bir ülke olarak dünya üretiminde yıllık 260 bin tonla Çin, Hindistan, Kenya ve Sri Lanka’nın ardından 5. sırada yer almaktadır. Türkiye dünya ortalamasının kişi başına 0,5 kg olduğu tüketimde ise kişi başına 3,5 kg ile uzak ara dünya önderidir. (**)

Çay tarımı alanında Cumhuriyet’le birlikte yaşama geçirilenler Cumhuriyet’in hemen her alandaki başarılarının özeti olarak da okunabilir.

Atatürk Cumhuriyeti’nin ürünü sayılması gereken çayı Atatürk’ün yerine koyma gafletine düşen ve adının önünde unvanlar taşıyan Rize Belediye Başkanı’nın bu gerçeklerin farkında olmaması olanaksız olduğuna göre çay diyarı Rize’deki Atatürk ve Cumhuriyet düşmanlığı olsa olsa hıyanetle açıklanabilir.

Kaynaklar:

(*) http://cayaski.com/zihni-derin/

(**)http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/706444/Dunyada_en_cok_cay_tuketen_ulkeler_aciklandi__Turkiye_bakin_kacinci_sirada.html



01/09/2018



Yazarın diğer yazıları

Tanımadığımız Reşit Galip (01/11/2018)
Seçkincilik (01/10/2018)
Sevr Üzerine (01/08/2018)
Neoldizm (*) Kapımızda mı? (01/07/2018)
Bir Otobüs Sürücüsünün Görkemli Zaferi (01/06/2018)
Aşı Üzerine (01/05/2018)
ÇİFTLİKBANK, KÜLTÜR, UYGARLIK… (01/04/2018)
ESED (01/03/2018)
Gazi (01/02/2018)
Bir Kuruş (01/01/2018)
Türkiye’nin Aydın Sorunu (01/12/2017)
Coğrafya (01/11/2017)
İsrail Bayraklı Bağımsızlık (01/10/2017)
Üniversite Olmak ! (01/09/2017)
Tıp Sembolü Üzerine (01/08/2017)
Cumhuriyet'in Atları (01/07/2017)
Yirmi Üç Dakika (01/06/2017)
Bizim Mahalle (01/05/2017)
Hayırlı Yurttaşların Dikkatine! (01/04/2017)
Hayır Mı, No Mu? (01/03/2017)
Referandum Rehberi (01/02/2017)
Bir Maskenin Öyküsü (01/01/2017)
Fidel’in Öğrettiği! (01/12/2016)
Tarihten Bir Göç Ettirme Öyküsü (01/11/2016)
Alman Emperyalizmi (01/10/2016)
Lanset: Koçbaşı Mı Tıp Dergisi Mi? (01/09/2016)
Sonsözü Okumak… (01/08/2016)
GAZETECİLİK, DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ ÜZERİNE (30/06/2016)
İZMİRLİ BAŞBAKAN (01/06/2016)
ANTROPOSEN (01/05/2016)
LUMUMBA VE GÜLÜMSEYEN KATİL (01/04/2016)
UÇAK GEMİSİ (*) (01/03/2016)
1918’den Bugüne… (01/02/2016)
Parazitlere Saygı (01/01/2016)
Şimdi Anlaşıldı mı? (01/12/2015)
NOBEL DERSİ (01/11/2015)
Turnikeli Yerleşke (01/10/2015)
Polis Nizamettin (01/09/2015)
Gıda Emperyalizmine Karşı Bir Yalnız Savaşçı (01/08/2015)
Genel Sağlık Sigortası Üzerine (01/07/2015)
Magna Karta (15 Haziran, 1215) (01/07/2015)
Sendika(cı)lar (01/06/2015)
Ermeni(Doğu) Sorununda Irkçılık İzleri (01/05/2015)
Astroloji ve Astronomi (01/04/2015)
Irkçılık, Batı ve Cumhuriyetçilik (01/03/2015)
Yunan Seçiminin Öğrettiği (01/02/2015)
Solculuk mu Millicilik mi? (01/01/2015)
Din ve Bilim (01/12/2014)
Üçü Bir Yerde:Görmeyen,İşitmeyen,Bilmeyen İnsan! (01/11/2014)
Bagajdakiler (01/10/2014)
Türkiye’nin Muhalefet Sorunu:Kırık Oklar! (01/09/2014)
Yetmez Ama Evet! (01/08/2014)
İzmir Valisine Açık Mektup! (01/07/2014)
Aydınlık Yüz Kararmasın! (01/06/2014)
Sahipsiz Vatan (01/05/2014)
Futbol Kardeşliği (01/04/2014)
Yönetilemeyen Ülke:Türkiye! (01/03/2014)
Tehlikenin Farkında Mıyız? (01/02/2014)
İki Ayaklı Olmak (*) (01/01/2014)
Laiklik mi Sekülarite mi? (01/12/2013)
Sosyal Demokrat mısınız? (01/11/2013)
“Ekmek Karnesi Verilmiştir!” (01/10/2013)
Kök Hücre Ticareti (01/09/2013)
Konak’ta Poliatlon(*),İnciraltı’nda Ekspo,Üçkuyular’da AVM (01/08/2013)
Tahrir Dersi (04/07/2013)
Halk Hareketi ve Sınıfta Kalanlar (01/07/2013)
Obezite ve Gıda Egemenliği (01/06/2013)
İzmir´e İhanet...Yeşildere-Konak Tüneli (01/05/2013)
Vazgeçiş (01/04/2013)
Yürüyelim Arkadaşlar (01/03/2013)
İzmir´in Expo ile Sınavı (01/02/2013)
Tütün Kontrolü (01/01/2013)
Irkçılık ve Tıp (01/04/2012)
Olaylar ve Tepki(sizlik)ler (17/03/2012)
Son Tanık (10/03/2012)
Tıbbiyeli Olmak (01/03/2012)