Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Bu Dünyadan Bir Mümtaz Hoca Geçti

Mustafa Kaymakçı


11 Kasım 2019 günü ulusalcı-antiemperyalist ve de antikapitalist kimliğiyle öne çıkan güzel yurdumun “Büyük İnsanları”ndan birini, Mümtaz Soysal Hoca’yı sonsuzluğa uğurladık.

Hoca’nın en çok ilgilendiği konuların başında;Kıbrıs ve genç Cumhuriyetin değerlerinin satılması geliyordu.

KKTC için vermiş olduğu mücadele konusunda nitelikli yazılar kaleme alındı. Kanımca en az o kadar ilgilendiği konuların önceliğini, genç Cumhuriyetin değerlerinin satılması, bir başka deyişle özelleştirilmesi idi.

Mümtaz Hoca’nın özelleştirmeye karşı vermiş olduğu mücadelenin günümüzde ne kadar doğru olduğu gör(e)meyen, duy(a)mayan ve de farkında ol(a)mayanlara göstermekte yarar var.

Mümtaz Hoca, Özelleştirme ile Türkiye Ekonomisinin Kolaylıkla Çökertilebileceğini Görmüştü.

Anımsatalım; Trump adlı Amerika Birleşik Devletler Başkanı 7 Ekim 2019 tarihli bir tweette, Türkiye'nin Suriye'ye yapacağı olası müdahale öncesi yanlış bir şey yapması durumunda ekonomisini çökertme tehdidinde bulunarak, "Türkiye ekonomisini tamamen yıkarım, yok ederim (ki daha önce yaptım)" demişti.

Neden Türkiye’nin En Zayıf Halkası Ekonomi?” idi. Çünkü, 40 yılı geçen süreçte Türkiye ekonomisi, özelleştirme ve küreselleş(tir)me) örtük adıyla saklanan yeni liberal politikalarla üretim ekonomisinden tüketim ekonomisine dönüştürülmüştü.

Özelleştirme için KİT’ler önce karadelik ilan edildi ve zararlı duruma gelmesi için ne gerekiyorsa yapıldı. Özel sektöre devredildi ya da kapatıldı.

Oysa Türkiye’de özelleştirmenin hedefi olan KİT’ler, emperyalizme karşı verilen mücadele ile kurulan Cumhuriyet döneminin ürünüydüler. Siyasal alanda kazanılan bağımsızlığın, ekonomik ve toplumsal alanda kalkınma ile korunabileceği yaklaşımının gereği olarak kurulmuşlardı.

İşte Mümtaz Hoca; bu konuda en nitelikli mücadeleyi veren bir Cumhuriyet aydını olarak öne çıkmıştı.

Mümtaz Hoca, Özelleştirmeye Karşı Nasıl Mücadele Vermişti?

Hoca, özelleştirmeye karşı mücadelesini uzun süre başkanlığını yapmış olduğu Türkiye Kamu İşletmeciliğini Geliştirme Merkezi Vakfı (KİGEM) ile vermişti. Özal ile başlayan ve devamında bütün iktidarların devleti küçültme ve kaynak bulma aracı olarak kullandığı özelleştirme politikalarını, ne yazık ki dönemin sosyal demokrat, yeni liberal (sol?) partileri de desteklemişti.

KİGEM, özelleştirme uygulamalarının kanunsuzluğunu yargı kararlarıyla tescilledi. Türk Telekom’un özelleştirme sürecinde Anayasa Mahkemesi’nden dört kez, elektrik özelleştirmelerin için üç kez iptal kararı çıkarttı. Karabük, Seydişehir ve Sümerbank gibi kritik özelleştirme işlemlerinin hukuksuzluğunu da mahkeme kararlarıyla tescil ettirdi.

KİGEM, hukuk mücadelelerini yürütürken emek ve meslek örgütleri ile konuyu geniş kitlelere de mal ettirdi. Elektrik santrallerinin özelleştirme kapsamına alındığı yıllarda KİGEM, Türk-İş’e bağlı sendikalar ile bütün illerde miting düzenlenmesine önayak oldu. O mitinglerin sonuncusu, bir milyonu aşkın insanın katılımıyla Ankara’da gerçekleşmişti.

Mümtaz Hoca’nın ulusalcı-antiemperyalist ve de antikapitalist mücadelesi ile yolları kesişen çok sayıda kişi var.

İzin verirseniz ben de bir kadirbilirlik olarak Hoca ile ilgili bir anımı aktarmak isterim.

12 Eylül 1980 ABD güdümlü askeri darbe, bütün yurtsever güçlerin olduğu gibi üniversitelerin de üstünden silindir gibi geçmişti. Dönemin Yüksek Öğrenim (YÖK) Başkanı, gazeteci Metin Toker’in çıkarmış olduğu Akis Dergisi’nde “Key Man” (*) olarak nitelenen İhsan Doğramacı idi. Darbe ile çok sayıda akademisyen sıkı yönetim kararı ile üniversitelerinden yurtsever kimliklerinden dolayı uzaklaştırılmışlardı.

Ben de onlardan biri idim. Ve de göreve iade edilmem için İdari mahkemeye başvurmuştum. Beş yılı süren dava sürecinin sonunda, göreve iade edilmem konusunda iki mahkeme kararı çıkmıştı. Ancak dönemin Ege Üniversitesi Rektörü, kararı uygulamayacağını bildirdi. Hatta “Marko Paşa’ya kadar gidebileceğimi” söyledi. Ben de konuyu ayrıntısıyla mahkeme kararlarıyla birlikte, o yıllarda Milliyet Gazetesi’nde “Açı” başlığıyla yazı yazan Mümtaz Hoca’ya iletmiştim.

Hoca, 7 Ocak 1986 tarihli “Anarşi” adlı makalesinde, olayı ana hatları ile anlatmış ve devletin mahkeme kararlarını uygulamak zorunda olduğunu değinerek şöyle yazmıştı: “…Eğer anarşi, ’otorite yokluğundan doğan karmaşa’ demekse, otoriteyi temsil eden devlet, bütün kuruluşlarıyla, üniversitesi, belediyesi ve mahkemesiyle, tutarlı olmak zorundadır.”

Hoca’nın bu yazısı ve de Bornova Savcılığına yapmış olduğum suç duyurusu, dönemin YÖK yöneticilerini harekete geçirmiş olacak ki, bir süre sonra bana “Marko Paşa’ya kadar gidebileceğimi” öneren Ege Üniversitesi Rektörü, evime kadar makam arabasını göndermiş: ”Neredesin? Senin görevini iade ediyorum.” demişti.

Yıllar sonra Hoca ile bir toplantıda buluştuğumda yazısını imzalatmıştım. Bir onur madalyası olarak saklamaktayım.

Mümtaz Hoca’nın Mirasına Nasıl Sahip Çıkmalıyız?

Mümtaz Hoca’nın sahip çıktığı KİT’ler, Atatürk dönemi ile kuruluşları gerçekleştirilen “Kamucu Bir Ekonomi”nin araçları idi. İşte bu anlamda, Atatürk’ün izinden giden en bilinçli ve yurtsever aydınlardan biri olan Mümtaz Hoca’nın mirasına sahip çıkmak, bağımsızlık temelinde ve merkez ülkelerin denetiminden uzaklaşarak kendi gücüne dayalı, daha eşitlikçi bir kalkınma modelini-salt büyümeci değil-ve bu modelle bağlantılı ekonomiyi gerçekleştirmekten geçiyor.

Yazımı, Mine G.Kırıkkanat’ın 17 Kasım 2019 tarihli “Bir yıldız kaydı, bir Mümtaz söndü…” yazısından bir önerisi ile sonlandırmak istiyorum.

Mümtaz Hoca için; “…Türkiye’nin bir Pantheon’u (**) olsa, oraya gömülmeyi fazlasıyla hak eden bir ‘Büyük İnsan’dır. Belki bir gün hakkı teslim edilir, kim bilir?” diye yazmış.

Kırıkkanat’ın bu önerisini yürekten paylaşıyor ve destekliyorum.

(*) Key Man,”Anahtar Adam” anlamına geliyor.27 Mayıs 1960 Askeri darbesini izleyen yıllarda Türkiye’ye bir başbakan aranırken adı geçenlerden biri de İhsan Doğramacı idi. Akis Dergisi’nde, ihtisasını Amerika’da yapmış olan İhsan Doğramacı’ya Ankara siyası çevrelerinde, Türkiye’deki birinci sınıf “ key man”lerden nazarı ile bakılmakta olduğu yazılmıştır(Akis.Haftalık Aktüalite Dergisi,19 Şubat 1965.Sayı 557 Cilt:XXXIII.,s.12)

(**) Pantheon; Fransız Entelektüellerinin anıt mezarı’dır. Anıt mezarda Voltaire,Victor Hugo,Emile Zola,Piere-Marie Currie,Jean-Jaugues Rousseau ve Alexandre Dumas gibi düşün, bilim ve edebiyatçı kişilerin mezarları bulunuyor. Türkiye’de neden olmasın?







01/12/2019



Yazarın diğer yazıları

Türkiye Ekonomisi Emperyalizme Nasıl Boyun Eğdirildi? (01/11/2019)
Orman Yangınlarını Önlemede Çobanlara Rol Verilmeli Mi? (01/10/2019)
Tarım ve Gıda Etiği Kongresi İzmir’de Düzenlenecek (01/10/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artış Sistem Sorunundan mı Kaynaklanıyor? (01/09/2019)
Tarımın Hal-İ Pürmelali (*) (01/08/2019)
19 Mayıs 1919 Işığında Atatürk’ün Tarım Politikaları Neydi? (01/07/2019)
Tarımsal Üretim İçin Belediyelerin Yol Haritası Ne Olmalı? (01/05/2019)
Umudu Örgütlemek (01/05/2019)
“Tarım Bağımsızlıktır” Demeyenlere Geç Günaydın! (01/04/2019)
Gıda Fiyatlarındaki Artışları Piyasa Ekonomisi ile Düşürmek Olası mı? (01/04/2019)
Tarımda İthalat Nereye Kadar? (01/03/2019)
Tam Buğdaydan Yapılmış Ekmeğe Dönüş İçin Ne Yapmalı? (01/02/2019)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşmaya Karşı Seçenek Ne? (01/01/2019)
İthalatta Sıra Süte mi Gelecek? (01/01/2019)
Atatürk’ü Anlama (01/12/2018)
Gagavuz Türk Dünyasından İzlenimler (01/12/2018)
Andımız ve Reşit Galip (01/11/2018)
Cumhuriyet, Atatürk Ve Tarım/1 (01/11/2018)
Dış Ticarette Gümrük Fonları Tarımsal İç Pazarı Koruyacak Şekilde Düzenlenmeli (01/10/2018)
Bu Dünyadan Bir Mahmut Makal ve Bir Samir Amin Geçti (01/09/2018)
Toprak Reformu Yapılmalı (01/09/2018)
Tarım’da Aile İşgücü Temelinde Köylü İşletmeleri Desteklenmeli (01/08/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Sorular (01/07/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri Ve Çözüm Yolları/5 (01/06/2018)
Cumhurbaşkanı Adaylarına Çiftçi Soruları (01/06/2018)
İyi Gıda İçin Köylü Modeli Öne Çıkarılmalı! (01/05/2018)
Tarımda Çöküş: Nedenleri ve Çözüm Yolları / 4 (01/05/2018)
TARIMDA ÇÖKÜŞ: NEDENLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI/3 (01/04/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/2 (01/03/2018)
Şekerin Tadı Niçin Kaçtı ?/2 (01/03/2018)
Tarımda Çöküş:Nedenleri Ve Çözüm Yolları/1 (01/02/2018)
Pandora’nın Kutusunda Kalan Umut! (01/01/2018)
Kemalizmi Doğru Anlamaya Çalışmak (01/12/2017)
Yaz Müfit, Zaferden Sonra Hükümet Şekli Cumhuriyet Olacaktır (01/12/2017)
6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)