Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak

Mustafa Kaymakçı

Aziz Nesin yaşasaydı 2014 yılında 99 yaşına basacaktı. 100’e bir kaldı. 2015 boyunca, edebiyatımızın usta yazarının 100. doğum yılı kutlanacak, pek çok etkinlik düzenlenecek. Aziz Nesin, yalnızca edebiyatımızın değil, siyaset ve düşünce yaşamımızın da her dem muhalif, sözünü esirgemeyen kişiliği ile anılacak.

Oğlu Ali Nesin, babasının karşısına çıkan tüm problemleri temelinden, en kökünden ele almak zorunda kaldığını, problemi belli bir kalıba ya da ideolojiye oturtmadığını ve böylece problemin kimsenin göremediği yönlerini görebildiğini ve asıl değerinin bu olduğunu söylüyor. Solcu ama solcu olmaktan öte halkçıydı, ezilenden ve yoksuldan yana olduğunu belirtiyor.

Bu değerlendirmelere katılmamak olası değil. Aziz Nesin’in belki de en önemli yanı özgür kişiliğiydi. Özgür kişiliğini kimilerinin kayıtsız koşulsun biat ettiği Türkiye dışından yönlendirilen sol görünümlü örgütlenmelere karşı eleştirel yaklaşımı ile de gösterebiliyordu.

Büyük Grev’de Aziz Nesin’in Haklılığı

Bu bağlamda en iyi örneği yazmış olduğu «Büyük Grev” öyküsüyle vermişti. Aziz Nesin, öyküsünde koşulları ve zamanlaması doğru seçilmemiş, sonuçları iyi hesaplanmamış, işçiden çok işverene yarayan grevleri ve bu tür grev kararları alan sendika yöneticilerini eleştirmişti. Aziz Nesin’in bu öyküsünden esinlenerek «büyük grev” kavramı, bir örgütün elindeki en önemli ve etkili silahını doğru kullanmadığı takdirde ( bilerek ya da bilmeyerek) karşı tarafa nasıl hizmet ettiği durumları anlatmak için kullanılır olmuştur. Öyküde,işçilerin nasıl köşeye sıkıştırıldığı alaycı bir dille anlatılır. Öyküdeki, fabrikaları dört bir yana yayılan, dünyaları kazanan diye anlattığı patron Vehbi Koç ve Koç Holding’dir. İşçi sendikasının başındaki kişi ise Kemal Türkler’dir.

Yıllar sonra bu konuda bir yazı kaleme Yalçın Küçük de Aziz Nesin’in «Büyük Grev” de ileri sürdüğü görüşü paylaşıyor ve şöyle diyordu; « Sarı sendikacılık ve sarı grevdi; Aziz Nesin buna işaret ediyordu, fabrikalarda stoklar çok artmıştı, satış krizi çok derindi, Renault türünden çok büyük işletmeler üretimi durdurmuşlardı; Demirel hükümeti çaresizdi, ihracat kapısını zorlamak üzere küçük küçük devalüasyonlar yapıyordu ve işte bu sırada, birdenbire, Disk, metal işleyen işkolunda, 25 büyük işyerinde grev ilan etti. Büyük sermaye bayram yaptı ve lokavt ile cevap verdi. Disk işte o gün çöktü...”(23 Mayıs 2014 Aydınlık)

Öykü,Vatan gazetesinde yayınlandıktan sonra birçok eleştiri almıştı. Toplantılarda da DİSK/TKP çevrelerince «Aziz Nesin,Sen Nesin” diye sloganlar atılmıştı. Eleştirilerin ana fikri, Aziz Nesin’in burjuvaziden para aldığı için grev kırıcılığı yaptığı, işçilerin morallerini bozmaya çalıştığı, sendikalara olan güveni zedelemek istediği ve işçi sınıfı düşmanı bir hain olmasıydı.

Aziz Nesin’le İzmir Kemalpaşa Kiraz Festivali’nden Anılar

Her toplumcu, bir ölçüde Aziz Nesin’le büyümüştür diyebilirim. O’nun kitapları, bizi büyük ölçüde yaşamakta olduğumuz sıkıntılarla yüzleştirmiş, gerçeği mizahın inceliğinde ve iğneleyiciliğinde yakalayabilmemize yaramıştır. Okuduğum bir kitabı da, 1980’li yıllarda yaşamakta olduğum sıkıntıdan ya da bunalımdan çıkmama yardımcı olmuştu. Andığım kitabı, ”Bir Sürgünün Anıları” dır. Bilindiği üzere, bu kitapta Aziz Nesin, sıkıyönetim yıllarının birinde hapisten sonra bir süreliğine Bursa’ya sürgüne gönderildiği sırada çektiği acıları ve sıkıntıları anlatmıştı.

Aziz Nesin ile yaşadığım anım ise şu.12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nde sonra üniversiteden uzaklaştırılmıştım. İş arıyor, ancak sakıncalı olduğum için iş verilmiyordu. O yıllar eşimin öğretmen maaşıyla iki çocukla geçinmeye çalışıyor ve bunalıyordum. Evimdeki kitapları ikinci kez okurken birden aklıma ,”Bir Sürgünün Anıları” geldi ve yeniden okumaya başladım. Okudukça rahatladım. Nedeni şuydu; Aziz Nesin’in çekmiş olduğu acıları ve sıkıntıları karşısında benimkiler halk deyişiyle solda sıfır kalıyordu.

Üniversiteye dönüşümden sonra idi. Dönemin İzmir Kemalpaşa Belediye Başkanı Oğuz Türkoğlu, arkadaşım Ercan Kızılay’la kültür danışmanı olmamızı istemişti. Kültür danışmanlığımız sırasında Türkiye’nin tanınmış edebiyatçı, düşünür ve yazarlarını Kemalpaşa’ya konuk ediyor, söyleşiler ve imza günleri düzenliyorduk. Bu bağlamda kitabının bende yarattığı bu etkiyi, 1993 yılının Mayıs ayında Kemalpaşa Belediyesi’nin düzenlediği Kiraz Festivali sırasında bir söyleşi için çağırdığımız Aziz Nesin’e bir kiraz bahçesinde anlatmıştım. Kitaplarının böyle de işe yaradığı için biraz şaşırmıştı.

Söyleşisi sırasında da benden bir ricası olmuştu. Kulaklarının biraz ağır işittiğini, kendisine sorulacak soruları aktarmam için yanında oturmamı istemişti. Bu benim yaşamımda en değer verdiğim anılardan biri olacaktı.

Bu söyleşi Madımak Olayı’nın öncesi olmuştu. Aslında gericiler bu söyleşide de olaylar çıkaracaklardı. Böyle duyumlar alınmıştı. Ancak güvenlik güçlerinin ve belediyenin aldığı önlemler ile buna fırsat verilmedi. Grup olarak geldiler, sorularını sordular. Aziz Nesin de onlara gereken cevapları vermişti.

Bilindiği üzere Madımak Olayı,(Sivas Katliamı ya da Madımak Katliamı)2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında olmuştu. Madımak Oteli’nin yakılması ile çoğunluğu Alevi 33 yazar, ozan, düşünür ile 2 otel çalışanının yanarak ya da dumandan boğularak hayatlarını kaybetmişti. Aralarında Aziz Nesin’in de bulunduğu 51 kişi de yanmaktan ağır yaralarla kurtulmuştu.



01/01/2015



Yazarın diğer yazıları

6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)