Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

Analiz 107

Enis Musluoğlu

Türkiye’nin 2018’deki ekopolitik fotoğrafını çekmek 2019 yılı beklentileri için bize yardımcı olacaktır.

2018 yılında özel sektörün borcu 360 milyar dolara ulaştı. Bu süreç içinde dolardaki 1 TL’lik artış özel sektörün borcunu da 360 milyar dolar olarak artmasına neden olmuştur. ISO 500 de yer alan şirketlerin geçtiğimiz yıl kar toplamları 40 milyar TL oldu. Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin dokuz yıllık kar toplamı dolarda gerçekleşen 1 TL’lik artışla sıfırlanmış oldu. Bir yıl çinde özel sektör ve kamunun borç miktarı 188.8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Yaptığım hesaplamalar doğrultusunda 2018 yılı Türkiye’nin cari açığının 60 milyar dolar civarında olacağını söyleyebilirim. 1994 krizinde cari açık 6.3 milyar dolardı. 2001 krizinde ise 9.6 milyar dolar oldu. Özel sektör ve kamunun borcunu aşağıya yuvarlayıp 180 milyar dolar olarak kabul ettiğimizde, cari açık rakamını da eklediğimizde bir yıl içinde ödeyeceğimiz rakama 240 milyar dolar olarak ulaşırız. Bu süreçte aylık olarak bulmamız gereken rakam 20 milyar dolardır.

2004 yılında bankalar hariç şirketlerin dış kredi borcu 27.5 milyar dolar iken, şimdi 115.8 milyar dolardır. 2004 yılında yüzde 60’ı sanayi şirketlerinin borcu iken şimdiki borcun yüzde 60’ı hizmet sektörünündür. Hizmetlerdeki hızlı artışın kaynağı ulaştırma-depolama, inşaat, gayri menkul ve sağlık olarak dört alt sektörde toplanmaktadır. 2018 itibariyle şirketlerin yurt içi bankalardan sağladığı döviz kredilerinin tutarı 187 milyar dolardır. Merkez Bankasının açıkladığı 2018 sonuçlarına göre yurtdışından sağlanan kredi borçları da 245.5 milyar doları bulmuştur. Bunun 115.8 milyar doları reel sektör şirketlerine aittir.

2004 yılında finans dışı şirketlerin yurt dışından sağladığı krediler toplamı 27.5 milyar dolarken şimdi yüzde 320.6 artış oranı ile 115.8 milyar dolara ulaşmıştır. Yine 2004 yılında alınan kredilerin yüzde 60’ı sanayiye giderken 2018 yılında yüzde 60’ı hizmetlere gitmiştir.

Halen Türkiye’de 26.4 milyon sade vatandaşın banka ve finansal kurumlara 428 milyar TL’lik bireysel kredi ve kredi kartı borcu bulunmaktadır. Kişi başı ortalama borç ise 16 bin lirayı geçmektedir. Hane halkı borçlarının varlıklarına oranı ise yüzde 55 düzeyindedir. TÜİK’in gelir dağılımı verilerine göre borçlu hane halkının yüzde 62’si en az geliri olan hane halkından oluşuyor. 2002 yılından bu yana hane halkı borcu 68 kat artmış durumdadır.

Ekonomik anlamda böylesine kötü bir tablodan çıkış için tek yol üretim ekonomisidir. Bütün bu tıkanmaları açacak temel çözüm üretim ekonomisine yönelmektir. 21. yüzyılın sunduğu yeni teknolojik olanakları en iyi şekilde değerlendiren, katma değeri yüksek ürünleri öne çıkaran bir üretim eknomisi tek çözüm olarak görünmektedir.

İleri teknoloji, bilim ve ARGE faaliyetleri kaldıracıyla yükselecek bir üretim ekonomisi anlayışı, ülkemizi bu sıkıntılı dar boğazdan çıkarabilir.

2018 yılında yaşanana yurt dışı gelişmeleri ele alacak olursak;

Avrupa Birliği üyesi 23 ülke, NATO’ya karşı PESCO’nun kurulması için imza attı. Kalıcı yapılandırılmış işbirliği savunma antlaşması anlamına gelen bu fikir uzun süredir konuşuluyordu. ABD’nin takındığı tavır bu süreci hızlandırdı. Almanya ve Fransa arasında yapılan görüşmeler sonucunda da imzalar atıldı.

Ticaret savaşı görüntüsyle başlayan çekişme ordu kavramına kadar geldi. NATO’nun Avrupa’dan gönderilmesi PESCO’nun kuruluş maddelerinden biridir. Avrupa Birliği’nin güvenliğini sağlamak için oluşturmak istediği PESCO sadece Avrupa’da olmayacaktır. Afrika’da da sahne alacaktır. Fransa’nın egemenliğinde olan bir çok Afrika ülkesi PESCO’yu kabul etmiştir. O ülkelerdeki Amerikan üsleri için çok ciddi tehdit niteliğindeki bu adıma en büyük maddi destek de Almanya’dan gelmiştir.

Bu bağlamda Fransa ’da birden başlayan ve hızla diğer Avrupa ülkelerine sıçrayan “sarı yelekliler” olayını da daha iyi anlayabiliriz.

2019 yılı içinde bulunduğumuz coğrafyada başlayacak olacak askeri operasyon ve enerji koridorlarının paylaşımı öncesi, Avrupa kıtası “sarı yelekliler” üzerinden kendi içine döndürülmüş oldu. Algı yöntemleri ve toplum mühendisliği çalışmalarıyla Georgo Soros’un başlattığı “sarı yelekliler” operasyonuyla Avrupa Birliği ülkelerinin, coğrafyamızda ve Doğu Akdenizde yaşanacak gelişmelere tavrı ve refleksi sınırlandırılmış oldu.

Bu yıl içinde ABD yapacağı askeri operasyonla İran’da yönetim değişikliği gerçekleştirmeyi planlıyor. İran’da oluşturulmak istenen ılımlı İslam modeliyle bazı gelişmelerin yolunun açılması da bekleniliyor. Böyle bir gelişmenin yaşanması halinde İran’daki yeni yönetimi tanıyacak ilk ülke ise Suudi Arabistan olacaktır.

ABD’nin bir süredir görmezden geldiği Türkiye ile yakınlaşmak için attığı adımları bu bağlamda değerlendirmek gerekmektedir. Olası atılacak adımlar Halk Bankasına küçük veya hiç bir maddi cezanın verilmemesi, Hakan Atilla’nın Türkiye’ye, Fethullah Gülen’in ise ABD’den, ABD’nin kontrolündeki bir ülkeye gönderilmesi olabilir.

ABD’nin yapacağı İran operasyonuna karşı Türkiye’nin duracağı nokta, izleyeceği politikalar 2019 yılı ekopolitik gelişmelerini çok etkileyecektir.

ABD’nin olası İran operasyonunda Rusya’nın sözde bu operasyonu kınayacağını ancak askeri anlamda çekimser kalacağını düşünüyorum. Çünkü bu operasyonun etkisi ile artacak olan petrol fiyatlarından dolayı kazançlı ülkelerden biri de Rusya olacaktır.

2019 yılı coğrafyamızda ve Doğu Akdeniz’deki enerji koridorlarının paylaşım ve kontrol yılı olacaktır.

Yeni yılın ülkemiz ve dünya için aydınlık olması dileği ile,



01/01/2019



Yazarın diğer yazıları

Analiz 106 (01/12/2018)
Analiz 105 (01/11/2018)
Analiz 104 (01/10/2018)
Analiz 103 (01/08/2018)
Analiz 102 (01/07/2018)
Analiz 101 (01/06/2018)
Analiz 100 (01/05/2018)
Analiz 99 (01/04/2018)
Analiz 98 (01/03/2018)
Analiz 97 (01/02/2018)
Analiz 96 (01/01/2018)
Analiz 95 (01/12/2017)
Analiz 94 (01/11/2017)
Analiz 93 (01/10/2017)
Analiz 92 (01/09/2017)
Analiz 91 (01/08/2017)
Analiz 90 (01/07/2017)
Analiz 89 (01/06/2017)
Analiz 1 * (01/05/2017)
Analiz 87 (01/04/2017)
Analiz 86 (01/03/2017)
Analiz 85 (01/02/2017)
Analiz 84 (01/01/2017)
Analiz 83 (01/12/2016)
Analiz 82 (01/11/2016)
Analiz 81 (01/10/2016)
Analiz 80 (01/09/2016)
Analiz 79 (01/08/2016)
Analiz 78 (30/06/2016)
Analiz 77 (01/06/2016)
Analiz 76 (01/05/2016)
Analiz 75 (01/04/2016)
Analiz 74 (01/03/2016)
Analiz 73 (01/02/2016)
Analiz 72 (01/01/2016)
Analiz 71 (01/12/2015)
Analiz 70 (01/11/2015)
Analiz 69 (01/10/2015)
Analiz 68 (02/09/2015)
Analiz 67 (01/08/2015)
Analiz 66 (01/07/2015)
Analiz 65 (01/06/2015)
Analiz 64 (01/05/2015)
Analiz 63 (01/04/2015)
Analiz 62 (01/03/2015)
Analiz 61 (01/02/2015)
Analiz 60 (01/01/2015)
Analiz 59 (01/12/2014)
Analiz 58 (01/11/2014)
Analiz 57 (01/10/2014)
Analiz 56 (01/09/2014)
Analiz 55 (01/08/2014)
Analiz 54 (01/07/2014)
Analiz 53 (01/06/2014)
Analiz 52 (01/05/2014)
Analiz 51 (01/04/2014)
Analiz 50 (01/03/2014)
Analiz 49 (01/02/2014)
Analiz 48 (01/01/2014)
Analiz 47 (01/12/2013)
Analiz 46 (01/11/2013)
29 Ekim Mesajı (27/10/2013)
Analiz 45 (01/10/2013)
Analiz 44 (01/09/2013)
Analiz 43 (01/08/2013)
Analiz 42 (01/07/2013)
Analiz 41 (01/06/2013)
Analiz 40 (01/05/2013)
Analiz 39 (01/04/2013)
Analiz 38 (01/03/2013)
Analiz 37 (01/02/2013)
Analiz 36 (01/01/2013)
Analiz 35 (01/12/2012)
Analiz 34 (01/11/2012)
Analiz 33 (01/10/2012)
Analiz 32 (01/09/2012)
Analiz (31) (01/08/2012)
Analiz (30) (01/07/2012)
Analiz 29 (01/06/2012)
Analiz 28 (01/05/2012)
Analiz 27 (01/04/2012)
Analiz 26 (01/03/2012)
Avro Bölgesinde Ekonomik Gelişmeler – Şubat (01/03/2012)
Analiz 25 (01/02/2012)
Dağarcık Türkiye 2 Yaşında… (01/02/2012)
Analiz 24 (01/01/2012)
ANALİZ 23 (01/12/2011)
Analiz 22 (01/11/2011)
Analiz 21 (01/10/2011)
ANALİZ 20 (01/09/2011)
Analiz 19 (01/08/2011)
Analiz 18 (01/07/2011)
Analiz 17 (01/06/2011)
Analiz 16 (01/05/2011)
Analiz 15 (01/04/2011)
Analiz 14 (01/03/2011)
Analiz 13 (01/02/2011)
24 Ocak Kararları’ndan 12 Eylül Darbesi’ne (17/01/2011)
Analiz(12) (01/01/2011)
Analiz (11) (03/12/2010)
Analiz(10) (01/11/2010)
Analiz (9) (01/10/2010)
Analiz (8) (01/09/2010)
Analiz(7) (01/08/2010)
Analiz(6) (01/07/2010)
Analiz(5) (01/06/2010)
Analiz(4) (02/05/2010)
Analiz (3) (01/04/2010)
Analiz (2) (01/03/2010)
Analiz (01/02/2010)