Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

AKP Neden Yüksek Oy Aldı?

Mustafa Kaymakçı

Ortalıkta bunca yolsuzluk ve rüşvet iddiaları var iken iktidar partisi neden ve nasıl bu düzeyde bir oy oranını sahip olabiliyor? Seçim sonucunu doğru olarak algılamak için, AKP’nin izlediği «Kapıkullaştırma Stratejisi”ni, bir başka deyişle yoksullaştırma politikalarını irdelemek gerekiyor. Bu nedenle yoksulluğu yaratan işsizlik, ücret düşüklüğü ve gelir dağılımı ile ilgili tespitlere gereksinme var kanısındayım. Sıralayalım:

- Ülkede kapanan ve üretimi kısıtlanan sanayi ve hizmet sektöründe işsizlik artmış ve taşeronlaşma ortaya çıkmış. İşsizliğin artması ve emek ücretlerinin gerilemesi gelir dağılımını aşırı bozmuş.

- Türkiye de 1 milyon taşeron işçi çalıştırılıyor. Bir milyon taşeron işçiden 600 bini kamu ve 400 bini de özel sektörde hizmet vermekte. İşe giriş ağır sözleşmelerle başlıyor. Bir "istifa dilekçesi" imzalattırılıyor ve sorun çıktığı zaman işe son veriliyor. Özel işyerlerinde çalışan her 100 kişiden 4’ü vergisiz ve sigortasız çalıştırılmakta. Bu 3,5 milyon kaçak işçi demek.

- Kırsalda küçük ve orta ölçekli tarım işletmeleriyle yapılan ile aile çiftçiliğinin, endüstriyel dev ölçekli işletmeler ikame edilerek bitirilmesi doğrultusunda politikalar izlenmiş. Bu şekilde köylerin boşaltılmasıyla kentlere gelen, ancak iş ve aş bulamayan yoksul köylülerin denetimi daha kolay bir duruma gelmiş.

- Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın raporlarına göre, Türkiye nüfusunun yüzde 19’u yoksulluk sınırında. Bir başka deyişle neredeyse beş kişiden biri yoksul. Türkiye, yoksulluk indeksinde dünyanın en kötü durumda ülkelerinden biri.

- Cinsiyet Eşitsizliği İndeksi’nde Türkiye, bu sıralamada 138 ülke arasında 77’inci geliyor. Türkiye, cinsiyet eşitsizliği açısından Arap ülkelerine benziyor.

- Kimsenin kimseyi kandırmaya hakkı yok. Birleşmiş Milletler’in hazırladığı rapor bize çıplak gerçekleri gösteriyor. Kısaca; Türkiye, eşitsizlik indeksinde üçüncü kümede, yoksulluk indeksinde en yüksek puana sahip ülkeler arasında, Kadının toplum içinde yeri yüz kızartıcı bir durumda.

- Yabancıların ve yerli para babalarının denetiminde olan medya, evlendirme, para kazandırma, yemek hazırlama ve diğer yarışma programlarıyla insanlarımızı uyutma görevini yapmış.

- Sonuçta yaratılan yoksullukla mücadele için yeni iş olanakları yaratma yerine, kömür, erzak hatta dayanıklı ev eşyası yardımları, sosyal devlet adına yapılmış. Sadaka kültürü toplumda egemen durumu getirilmiş.

NEDEN OY ALIYORLAR?

Kimler AKP’ye oy veriyor?

En yoksullar ve yoksullaşma sürecine giren orta tabakanın bir kesimi, muhalefet partileri daha iyi bir yaşam için güven ve umut veremediği için AKP’ye oy veriyorlar.

Toplumun en alt gelir grubuna sahip katmanlar yanında var olan sistemden yararlanan üst gelir grupları, söz gelişi AKP ile zenginleşen İslamcı motiflere sahip burjuvazi ile iktidarla iyi geçinmeye çalışan laik burjuvazi de AKP’ye oy veriyor. Aslında bu durum bir ikilemi de içinde taşıyor.

AKP, önce yoksullaştırdığı kesimlere, en alt düzeyde geçimlerini sağlayacak düzeyde kamu kaynaklarıyla yardım etmekte. Yardım alanlarının sayılarının 14 milyon olduğu bildiriliyor. Merkezi hükümet ve belediyeler tarafından sağlanan onlarca yardım kalemi var; sözgelişi burslar, okul kitaplarının ücretsiz dağılımı, başlangıçta bedava gibi gösterilen sağlık hizmetleri, okul sütü projesi, gıda-kömür yardımları, dul aylığı ve diğer sosyal yardımlar bunlara örnek olarak verilebilir.

Anılan maddi olanaklar, yoksulları bunları sağlayan partiye yönlendirmede başat rol oynamış ve Kapıkullaştırma Stratejisi başarılı olmuştur.

Kısaca, AKP’ye oy vermenin birinci etmeninin dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de, ekonomik durum olduğunu söyleyebiliriz. Oy veren yoksul çoğunluk için, hayatını sürdürebilme amacı egemen olmuştur.Özgürlükler ile ilgi alanlar onlar için öncelikli olmamış, olmuyor.

Ancak toplumsal olayları elbette tek bir etmenle açıklama olanağı yok. Ekonomi ile birlikte diğer etmenler, örneğin üst yapı etmenleri karşılıklı etkileşim içine girerler ve sonucu şekillendirirler. Bunları şöyle sıralayabilir miyiz?

- Oy veren halkımızın bir kesimi haksızlık ve yolsuzluğa fazla duyarlı değil. Bu kesimde bir haksızlık yolsuzluk varsa ona ilke temelinde karşı olmak yerine, «Bal tutan parmağını yalar” özdeyişi egemen olmuş. O yüzden de bunlardan fazla etkilenmediği gözlemleniyor.

- Halkımızın bir kesimi sert söylemi seviyor. Örneğin Erdoğan’ın AB ve ABD’ye posta atar gibi söylemleri, gerektiğinde büyükelçiyi göndermekle tehdit etmesi, halkın hoşuna gidiyor. Ancak Batı da AKP hükümetinin kendilerinden kopamayacağını biliyor.

- Halkımızın bir kesimi, hukuk devleti, çevre katliamı, yaşam tarzına müdahale, kültür ve sanat politikası üzerine baskılar, katılımcılık gibi konularla ilgilenmiyor. Burada, toplumun bir kesimi ile diğer kesimin temel değerleri arasında önemli bir farklılaşmanın ortaya çıkmakta olduğu söylenebilir. Prof. Yılmaz Esmer, bu farklılaşmayı insanların kendilerine iletilmeye çalışılan mesajları, temel değerlerine uygun bir şekilde algılamalarına bağlıyor(*)

- Anılan farklılaşmanın gelir dağılımını bölüşümü ile bağlantısı doğrudan var. Örneğin orta gelir grubuna sahip toplum kesimlerinde ve eğitim düzeyi yükseldikçe AKP’nin oylarında düşme gözlemleniyor. Sözgelişi göreli olarak gelir düzeyi daha yüksek bölgeler olan kıyı şeridinde ve Ege’de, İstanbul’un Beşiktaş’ta ve Kadıköy’de AKP dışındaki partilerin oylarının daha yüksek çıkması rastlantısal değil.

- Bunlara diğer etmenler de eklenebilir. Sonuçta Erdoğan’ın söylemleriyle aslında her iki kesim arasında var olan kutuplaşma keskinleşmiş durumda. İki taraf birbirini tehdit olarak algılamaya başlamış. AKP’ye oy veren kitle «Erdoğan ne yaparsa güzel ve doğru yapar” görüşünden ödün vermiyor.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(*)Prof.Dr.Yılmaz Esmer’in aktardığına göre Inglehart adlı araştırıcı temel değerler bakımından farklılaşmayı şöyle açıklıyor: Halkın temel değerleri materyalist ve postmateryalist olarak şekillenir. Dünyanın iki boyutta bir kültür haritasını çıkarmak mümkündür.

Materyalist değerler, hayatı sürdürmekle ilgili değerler ve duyarlılıklardır. Örneğin maddi yaşamı sürdürmek için gerekli olanakların sağlanması, eğitim ve sağlık konusunda elde ettikleri kazanımların korunması, dinin, ailenin, milliyetçiliğin, şovenizmin önemli olması gibi. Bu değerler tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde de egemenliğini sürdürmeye devam ediyor.

İkincisinde ise post-materyalist ve seküler değerler. Sanayileşme aşamasını tamamlamış topluluklarda ve temel materyalist olanaklarına sahip kesimlerde ortaya çıkıyor. Bunlar özgürlükler, çevreye duyarlılık, estetik değerler, kadın-erkek eşitliği, cinsel özgürlük gibi değerler olarak özetlenebilir.



01/05/2014



Yazarın diğer yazıları

6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine (01/12/2013)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)