Site İçi Arama

Aşağıdaki formu kullanarak sitemizdeki yazılarda arama yapabilirsiniz.

5. İzmir İktisat Kongresi Üzerine

Mustafa Kaymakçı

Geçtiğimiz ay, İzmir’de 30 Ekim - 1 Kasım 2013 tarihleri arasında Kalkınma Bakanlığı’nın organizasyonunda «5. İzmir İktisat Kongresi « düzenlendi.

Kongrenin ana teması «Küresel Yeniden Yapılanma Sürecinde Türkiye Ekonomisi” olarak belirlenmişti.

Kongrede, küresel ekonomik gelişmeler ışığında Türkiye ekonomisi, yüksek ve istikrarlı büyümeden, kamu yönetimi reformları ve uluslararası ticarete değin ülkemizin önümüzdeki dönem politikalarına ışık tutacak tartışmaların yapılması amaçlandığı bildiriliyordu.

Kongre bitiminden sonra bir açıklama yapan Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, 5. İzmir İktisat Kongresi´ni, 1. İzmir İktisat Kongresi’nin ruhuna uygun bir temelde yapmaya gayret ettiklerini ve ilk kongrede olduğu gibi ekonominin ne kadar önemli olduğunun vurgulandığını belirtti.

Gerçekten durum böyle mi oldu?

1.İZMİR İKTİSAT KONGRESİ’NİN RUHU NEYDİ?

1. İzmir İktisat Kongresi, daha Cumhuriyet ilan edilmeden ve Lozan Antlaşması imzalanmadan 17 Şubat’ta başlayıp 4 Mart’a kadar devam etmişti.

Türkiye´nin çiftçi, tüccar, sanayi ve işçi zümrelerinden seçilen 1135 üyenin katıldığı kongrede, bu grupların hazırladığı "Misak-ı İktisadî Esasları" tartışılmış ve kabul edilmişti.

İzmir İktisat Kongresi ile ekonominin olanakları belirlenmiş ve hedefler tayin edilmiş, karma ekonomi modelinin temelleri hazırlanmıştı.

İzmir İktisat Kongresi’nin en önemli kararları şöyle sıralanıyordu;

- Hammaddesi yurt içinde üretilen ya da üretilme olanağı olabilecek sanayi dallarının kurulması gerekmektedir.

- El işçiliğinden ve küçük imalattan hızla fabrikaya ya da büyük işletmeye geçilmelidir.

- Devlet yavaş yavaş iktisadi görüşleri de olan bir organ haline gelmeli ve özel sektörler tarafından kurulamayan girişimler devletçe ele alınmalıdır.

- Özel teşebbüslere kredi sağlayacak bir Devlet Bankası kurulmalıdır.

- Dış rekabete dayanabilmek için sanayinin toplu ve bütün olarak kurulması gerekir.

- Yabancıların kurdukları tekellerden kaçınılmalıdır.

- Sanayinin teşviki ve milli bankaların kurulması sağlanmalıdır. Demiryolu inşaat programına bağlanmalıdır.

- İş erbabına amele değil, işçi denmelidir. Sendika hakkı tanınmalıdır.

Kısaca,1. İzmir İktisat Kongresi’nin ruhu, ulusal bağımsızlığa koşut bir ekonominin gerçekleştirilmesine yönelikti.

Eksiklikleri yok muydu? Elbette vardı. Kongreye her kazadan gönderilen sekiz kişi milleti temsil edecek ve delegelerin söyleyeceklerine itibar edecekleri bildirilmişti.

Ancak, toprağa sahip olmadan çalışan ortakçı ve yarıcı kongrede tam olarak temsil edilememişti.

Diğer yandan kongrede sanayici ve sanayi işçilerini temsil edenler, tarım işlerinde çalışan ve kongrede temsil edilemeyen işçilerin çıkarlarını savunmayı düşünmemişlerdi.

Buna karşılık 5. İzmir İktisat Kongresi’nde hedeflenen ekonomide kamuoyu ile paylaşılacak stratejik bir ufkun olmadığı gözlemlendi. Genel olarak 2023 hedeflerinin tutması için yapılması gerekenler liberal-kapitalist dünya görüşüne göre sıralanıyordu.

5. İzmir İktisat Kongresi’nde, sistemi oluşturan bütün sosyal sınıf ve katmanlarına yönelik bildiriler yerine, salt tekelci sermayenin ve onların denetimdeki kurum ve kuruluşların görüşlerini yansıtan ve çıkarlarını gözeten bildiriler sunuldu.

Örneğin tarım adına dile getirilen yaklaşımlar, Türkiye’de büyük çoğunluğu oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmeler yerine dev kapitalist işletmelerin, bir başka deyişle şirket tarımcılığının desteklenmesi üzerine kurgulanmıştı. Bu doğru muydu? Bildirilerde, köylülüğün tasfiyesi ile ortaya çıkacak sorunların çözümüne ilişkin önermeler ortalıkta gözükmüyordu.

İşçi sınıfı adına hiçbir konuşmacı yoktu. Tarımsal amaçlı kooperatifler ve çiftçi temsilciler çağrılmamıştı. Esnaf temsilcileri de ortalıkta gözükmüyordu.

Kısaca, kongre üretici kesimlerin temsilcilerinden yoksundu.

5. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ’NDE DEMOKRASİ VAR MIYDI?

Şu soruları soralım?

- Kongre hazırlıkları çok aceleye mi getirildi?

- İşçi, köylü ve esnaf örgütleri neden çağrılmadı?

- Siyasi partilerin temsilcileri neden temsil edilmedi?

- Bildiriler neden liberal-kapitalist dünya görüşüne sahip bireylere hazırlatıldı? Bir demokraside farklı ekonomi politikaları savunmak da gerekmez miydi?

Özetle, 5. İzmir İktisat Kongresi üretici sınıf ve katmanlarının katılımından uzak, liberal-kapitalist egemen çevrelerin kendi çaldıkları ve kendilerinin oynadıkları bir etkinlik olarak başladı ve sonuçlandırıldı. Diğer bir deyişle, bu kongrenin, hala ekonomide tek ve biricik gerçeğin liberal-kapitalist sistem olduğunu sanan bir yaklaşımın sonucu olarak şekillendirildiği söylenebilir.

Diğer yandan işçi, köylü ve esnaf örgütlerinin olmayışı yanında kongreye çağrılan bilimcilerin de tek yanlı olduğu gözlemlendi. Bilimsellik adına egemen çevrelere hizmet eden akademisyenlere de ağırlık verildi.

Örneğin, oturumlarda yapılan en hafif eleştirilere karşı söz alan ve «Kamu parasıyla buraya gelip hükümeti eleştiremezsiniz.” diyen akademisyenler de vardı.

İnsanın aklına şu da gelmiyor değil? Acaba kongreyi düzenleyenler, bildiri sahiplerini bilerek demokrasi deyip demokrasinin olmazsa olmaz koşulu olan ifade ve fikir özgürlüğüne dayanamayan militanlar arasından mı seçti ?



01/12/2013



Yazarın diğer yazıları

6.FİLO “Yankee Go Home” Mitinglerini Anımsatmak! (01/11/2017)
Tarımda Bağımlılığın Bir Boyutu Olarak Et Krizi (01/10/2017)
İzmir Dağlarında Dayanışmanın Çiçekleri : Kooperatifler ve Bir Vakıf (01/09/2017)
İnsanı Bize Öğretmeye Çalışan Yazar: Cengiz Aytmatov (01/08/2017)
Gıda Sektöründe Sömürüden Çıkış Yolu (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin 4/ Şeyh Bedreddin Hareketinin Ekonomi-Politiği (01/07/2017)
Şeyh Bedreddin / 3-Şeyh Bedreddin Hareketinin Edebiyatta Yansımaları (01/06/2017)
Suriye Tarımında Yıkım Bizi İlgilendir mi? (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 2-Şeyh Bedreddin’in Müridleri : BÖRKLÜCE Mustafa ve Torlak Kemal (01/05/2017)
Şeyh Bedreddin / 1-Kuramı Ve Eylemi Üzerine Belgeler Ve Yorumlar (01/04/2017)
Neden Gıda İthalatçısı Olduk? (01/04/2017)
Yunanistan Ve Rumların Enosis Hayali Bitmez -KIBRIS Nereye? /1 (01/03/2017)
Kapitalizm Tarımda Milyarlarca İnsanı Yoksullaştırıyor Mu?/Tarım Nereye/1 (01/02/2017)
Kıbrıs Nereye? (01/02/2017)
Yerli Tohumun Sonuna mı Geldik? (01/01/2017)
Hasta Siempre, Fidel Castro (01/12/2016)
Attila İlhan´ı Anlama (01/11/2016)
Atatürk İdeolojisi'nden Günümüze Dersler (01/11/2016)
Bilimin Savaş/İstila ve İnsanlık Dışı Kullanılması Üzerine (01/10/2016)
Bataklığı Kurutmak (01/09/2016)
Mankurtlaşma Üzerine (01/08/2016)
AVRUPA BİRLİĞİ; HALKLARIN MI YOKSA ŞİRKETLERİN Mİ ÇIKAR BİRLİĞİ? (30/06/2016)
BU ÜLKENİN GEN KAYNAKLARINA SAHİP ÇIKMAK (01/06/2016)
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN(!) (01/05/2016)
NE OLACAK BU GIDA FİYATLARI YA DA PİYASA EKONOMİSİ FETİŞİZMİ? (01/04/2016)
TARIMDAKİ SÖMÜRÜDEN ÇIKIŞ YOLLARI (01/03/2016)
Gıda Fiyatları Neden Pahalı? (01/02/2016)
İsmet İnönü’den Siyaset Dersleri Niteliğinde Anılar (01/01/2016)
Atatürk'ün Tarım Politikasından Günümüze Dersler (01/12/2015)
Bir Entellektüel Olarak Mustafa Kemal Atatürk (08/11/2015)
DİLİNDEN UTANANLAR (01/11/2015)
Aziz Sancar Üzerine (13/10/2015)
Gıda Üreten Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Nasıl Desteklenmeli? (01/10/2015)
Gıda Sektöründe Kooperatifler Neden Öne Çıkmalı? (01/09/2015)
Bu Dünyadan Fikret Otyam Geçti (10/08/2015)
Yunanistan Deneyinden Avrupa Birliği’ni Yeniden Görmek (01/08/2015)
Koalisyon Pazarlığında Çiftçi ve Tarım Öneriler (01/07/2015)
Akademik Kapitalizmin Bilimcilere Getirdiği Olumsuzluklar (01/07/2015)
Karaburun 21. Ütopyalar Toplantısı Üzerine (26/06/2015)
Bilime Akademik Kapitalizm’in Getirdiği Olumsuzluklar (01/06/2015)
Akademik Kapitalizm Ne? (01/05/2015)
Küreselleş(tir)me Sürecinde Dünya’da Bilim ve Teknolojide Yaşanan Değişimler (01/04/2015)
Yunan Algısındaki Türk İmgesinin Kökenleri Üzerine Bir Deneme (01/03/2015)
Çiprazdan Akıl Alanlara…! (11/02/2015)
Meralar Şirketlerin mi, Köylülerin mi Olsun? (01/02/2015)
İktisadi Siyaset Bilmeden Teröre Tanı Koymak! (01/02/2015)
Aziz Nesin’in 99. Doğum Yılında Anımsamak (01/01/2015)
Güler Yüzlü Neoliberalizm Çözüm Yolu İmiş? (01/12/2014)
Televole Ekonomistleri Kimin Hizmetinde? (01/11/2014)
“Emperyalizm ve Türkiye” Kitabı Üzerine (03/10/2014)
“Buğday ile Koyun,Gerisi Oyun” Dediğimiz Ülkemizde,Et Fiyatları Neden Yükseliyor? (01/10/2014)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/10/2014)
Dünyanın En Zengin Ülkesinde 48 Milyon Aç! (01/09/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/2 (01/08/2014)
İstanbul’u Sel Basması ya da Bilim İle Geleceği Planlama/1 (01/07/2014)
SOMA’da Ölen İşçilerin Çoğu Tarımdan Ayrılmak Zorunda Bırakılan Çiftçilerdir (01/06/2014)
AKP Neden Yüksek Oy Aldı? (01/05/2014)
2014 Yılı,Neden “Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı” İlan Edildi? (01/04/2014)
Pandora’nın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu Mu? (01/03/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/2 (01/02/2014)
Ege’nin Unutulan Türkleri/1 (01/01/2014)
Pandoranın Kutusu,Aslında Sistemin Kutusu mu? (01/01/2014)
Atatürk ve Oryantalizm (09/11/2013)
Atatürk,Bilim ve Felsefe (08/11/2013)
Atatürk ve Üniversite Devrimi (07/11/2013)
Demokrasi Paketi’nden Toprak Sorununa Çözüm Var mı? (01/11/2013)
“Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’in Anısına (13/10/2013)
Yerel Seçimler Öncesi, 12 Eylül Askeri Darbesi’ni Nasıl Okumalı? (01/10/2013)
Bayraktar ve Dawkins Oryantalizmin İkiz Kardeşleri mi ? (01/09/2013)
AKP Döneminde Sermayenin Dönüşümü (01/08/2013)
Bu Dünyadan Bir Işıklı Geçti (20/07/2013)
Taksim Gezi Parkı ve Vahşi Kapitalizm (01/07/2013)
Stratejik Plan,Şirket Tarımcılığına Yönelik Olarak Hazırlanmış! (01/06/2013)
Costa-Gavras, “Kapital” filminde de düzenin ipliğini pazara çıkarmaya devam ediyor (01/05/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (2) (01/04/2013)
Kürt Sorunu Topraksız Köylüler Sorunudur (1) (01/03/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Tarihsel Nedenleri Üzerine Tezler- 2 (01/02/2013)
İslam´da Bilimsel İlerleme ve Gerilemenin Nedenleri Üzerine Tezler (1) (01/01/2013)
Türkiye Üniversiteleri’nin Kırılma Noktaları (01/12/2012)
Atlantik Ötesinden Alınacak Dersler (01/11/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor-2 (01/10/2012)
Gıda Fiyatlarında Spekülasyon Kimin İşine Yarıyor? (01/09/2012)
Batı´da Bilimin Gelişimi Üzerine Kimi Tezler (1) (01/08/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (2) (01/07/2012)
Oryantalizmin Kökenleri Üzerine (1) (01/06/2012)
Bilim Felsefe İlişkisi Üzerine (01/05/2012)
Bilimci ve Politika (01/04/2012)
Avrupa Birliği Çıkmazında Doğru Tanıyı Koyabilmek (01/03/2012)
Yeni TÜBİTAK Başkanı Din Âlimi mi? (01/02/2012)
Bilim ve Teknolojide Osmanlı´dan Kalan Geri Kalmışlık (01/01/2012)
Özelleştirme ve Yabancılaştırma Sürecinde Tarımsal Su (01/12/2011)
Atatürk ve Galiyev (01/11/2011)
Brezilya Topraksız Köylüler Hareketi ve Türkiye (01/10/2011)
Eşitlikçi İftar Sofraları, Kapitalizmin Çöküşüne Mi Bağlı? (01/09/2011)
Umut Etmek ve Direnmek (01/08/2011)
Ti Sesi Nereden Geliyor? (01/07/2011)
Emperyalizmin Kökeni Üzerine Genetik Arayışlar; Emperyal Genler Var Mı? (01/06/2011)
Gıda Egemenliği Açısından Tarım Politikaları ve Kemalizm (01/05/2011)
Türkiye Biliminin Sorunları (01/03/2011)
Dünya’da BT’de Yaşanan Değişimler (01/02/2011)
Dünya Kooperatifçilik Günü’nde Köy-Koop’lar (01/01/2011)
Tarımda Kapitalist Paradigmaya Seçenek ya da Çözümler (03/12/2010)
Türk Mucizesi ve Tarım (04/11/2010)
Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma (01/11/2010)
Attila İlhan´ı Anlama (18/10/2010)
Merhaba (01/10/2010)